پیرامون رؤیت هلال PDF چاپ پست الکترونیکی

بسم الله الرحمن الرحیم

ملخص:محمدابراهیمی

موضوع اول:

پیرامون رؤیت هلال

نگارنده :آیة الله شیخ خزعلی دام ظله ،مجله فقه اهل البیت علیهم السلام{عربی}ج 13ص59 تا 96

دراین مقاله چندمساله موردبررسی قرارگرفته:

الف:اشتراط تقارن درافق

ادعای نگارنده دراین مساله این است که برای ثبوت اول ماه تقارن درافق شرط نیست ،فلذادرهرشهری دیده شودبرای سایرشهرهانیزثابت میشوداگرچه درافق باهم مقارن نباشند.برای اثبات ادعای خودبه روایاتی تمسک جسته که مهمترین انها عبارتند از:

1.صحیحه هشام بن الحکم عن ابیعبدالله علیه السلام انه قال فی من صام تسعة وعشرین قال:ان کانت له بینة عادلة علی اهل مصر انهم صاموا ثلاثین علی رؤیته قضی یوما.[1]

این جمله حضرت که فرموده «ان کانت له بینة عادلة علی اهل مصر» اطلاق دارد وشهرهای دور ونزدیک راشامل میشود.واگرمرادحضرت شهرهای هم افق باشهرسائل بود باید بیان می کردچون درمقام بیان بود.

2.عن ابی بصیر عن ابیعبدالله علیه السلام انه سئل عن الیوم الذی یقضی من شهررمضان فقال:لاتقضه الاان یثبت

شاهدان عدلان من جمیع اهل الصلاة متی کان رأس الشهروقال:لاتصم ذلک الیوم الذی یقضی الاان یقضی اهل الامصارفان فعلوافصمه»[2]مرحوم آیة الله خوئی قدس سرهبه دوجمله ازاین روایت تمسک کرده :1.قول امام علیه السلام«لاتقضه الاان یثبت شاهدان عدلان من جمیع اهل الصلاة»فرموده این جمله به وضوح دلالة می کندکه اول ماه قمری نسبت به جمیع اهل صلاة یکی است ولو شهرهامختلف باشنددرافق.

2.قول امام علیه السلام «لاتصم ذلک الیوم الا ان یقضی اهل الامصار » فرموده این هم واضح الدلالۀ است براینکه  اول ماه قمری برای همه شهرهایکی است ولودرافق مختلف باشند.[3]

ب:رؤیت درروز  هلال

دراین مساله نگارنده ابتداروایات رؤیت هلال درروزراآورده که مهمترین انهاعبارتنداز:1.صحیحه حمادبن عثمان عن ابیعبدالله  علیه السلام قال:اذارأواالهلال قبل الزوال فهوللّیلۀ الماضیۀ واذارأوه بعدالزوال فهوللّیلة المستقبلۀ».[4]

2.موثقه عبید بن زرارة عن ابیعبدالله علیه السلام اذارئی الهلال بعدالزوال فذلک الیوم من شهررمضان».[5]

بعدازاین، نگارنده کلام صاحب جواهرراآورده مبنی براینکه این اخبارشاذهستندوبرخی ازشرائط حجیة راندارندومثل اخبارعددوجدول وماننداینهاهستندفلذایابایدآنهاراطرح،ویاحمل کرد.[6]بعدنگارنده فرموده ازاین کلام استفاده می شودکه این اخبارباهمه کثرتشان محل بحث بوده نزدعلما،ولکن اصحاب ازآنهااعراض کرده وآنهارا

حمل کرده اندولو به حملی بعید،پس عدم اعتباررویت هلال درروزنزدآنهاازضروریات شده. پس ملاک رؤیت درشب است درهرافقی اگرچه اهل افق دیگرانرانبیننددرآن شب .سپس نگارنده کلام فقهارادراین باب آورده که برای جلوگیری ازاطاله کلام ازذکرآنهاصرف نظرمیکنیم.

ج:رؤیت هلال درروزسی ام

دراین مساله نگارنده فرموده اکثراصحاب براین نظرند که اگرهلال درروزسی ام دیده شودمال شب گذشته است.عده ای هم مرددشده اندوعده کمی هم براین نظرندکه اگرقبل اززوال دیده شودمال شب گذشته واگربعداززوال دیده شودمال شب آینده است.سپس برای تاییدکلام خودکلام فقهاقدس سرهم راآورده مبنی براینکه روایات رویت هلال درروز روایاتی شاذهستندکه اصحاب به آنهاعمل نکرده اندبنابراین آنچه معتبراست رویت درشب است .

د:حکم رؤیت هلال باچشم غیرعادی وباآلات نجومی

بحث دراین مساله دراین است که اگرهلال باچشم غیرعادی یاباآلات نجومی دیده شودآیااول ماه ثابت میشود یانه،تنهاملاک دیدن باچشم عادی است بگونه ای که همه مردم بتوانندببینند؟ادعای نگارنده دراین مساله این است که بین دیدن باچشم غیرعادی یاباآلات نجومی ودیدن باچشم عادی فرقی وجودندارد.سپس برای اثبات ادعای خود این طوراستدلال کرده که اگرصاحب  چشم غیرعادی ماه راببیندویقین پیداکندبه اول ماه آیا فقیهی می تواندفتوادهدکه چیزی براونیست وتجویزکندکه دراول رمضان افطارکندیادراول شوال روزه بگیردچنین حکمی بسیارمشکل است.همینطوراگردونفرعادل که صاحب چشم غیرعادی اندشهادت دهندکه ماه رادیده اندآیا شهادتشان ردمی شودوکالعدم محسوب میشودواثری بران بارنمیشود؟چنین حکمی هم بسیارمشکل است وگمان                                                                     نمیکنم فقیهی ملتزم به ان شود.عین همین اشکالات برکسانی که آلات نجومی رامعتبرنمی دانندوارداست،پس اگرمعلوم شود که ماه باآنها دیده شده یا خودمان باآن ادوات ببینیم وکسی بدون آنها ماه رانبیندبعددرشب بیست ونهم همان ماه هلال دیده شودآیاشکی حاصل می شودکه آنچه باادوات رصدیه دیده شده اول ماه بوده؟همینطور

میشودبه عموماتی مثل «اذارأیتم الهلال فصومواواذارأیتموه فأفطرواولیس بالرأی ولابالتظنی ولکن بالرؤیة».[7]

همینطورمطلقات باب مثل«فاذارأیت الهلال فصم واذارأیته فأفطر»[8]استدلال کرد.همینطورآنچه به عنوان رؤیت ازامام صادق علیه السلام وارد شده مثل «الصوم للرؤیةوالفطرللرؤیة»[9]این عمومات واطلاقات موردبحث راشامل میشوندوانصراف به غیرندارند.


موضوع دوم:

تشبّه به کفاروتبعیت ازآنها

نگارنده:آیة الله سیدمحسن خرازی دام ظله، مجله فقه اهل البیت علیهم السلام {عربی}ج10 ص 55 تا 66 نگارنده دراین مقاله حکم تشبه به کفاروتبعیت ازآنهاونیزبرخی ازمصادیق تشبه که درروایات آمده راموردبررسی قرارداده .فرموده هیچ شبهه ای درحرمت تشبه به کفاروتبعیت ازآنها  نیست چه به انگیزه دخول درذیّ کفاروخروج ازذیّ مسلمین باشدیابه انگیزه دیگری. وبراین حرمت استدلال کرده به آیاتی ازقران مثل قوله تعالی

«ومن یشاقق الرسول من بعدماتبین له الهدی ویتّبع غیرسبیل المومنین نولّه ماتولی ونصله جهنم وساءت مصیرا»[10] همینطورآیات سوره های مائده 49 ویونس 35 ومومنون 71براین حرمت دلالت می کند.وامااگرقصدمشابهت                                     

وتبعیت رانداشته،ولی عمل اوشبیه عمل کفارباشد،بازازاین کاردرروایات منع شده است مثل روایاتی که درموردتکفیر(دست روی دست گذاشتن) آمده مثل صحیحه زراره عن ابی جعفرعلیه السلام قال:ولاتکفرفانمایصنع ذلک المجوس».[11] همینطورروایاتی که درموردتغییرسفیدی موهاآمده مثل قول رسول خداصلی الله علیه واله وسلم «غیّرواالشیب ولاتشبّهوابالیهودوالنصاری».[12] الشیب:مووسفیدی آن.[13] ازاین روایت استفاده میشود که عدم تغییر سفیدی موتشبه به کفاراست. همینطورروایاتی که ازطولانی کردن  بیش ازحدریش نهی کرده مثل قول امام صادق علیه السلام به نقل ازپدران بزرگوارش ازرسول خداصلی الله علیه واله وسلم که فرمود:«حفّواالشوارب واعفواالحی ولا تشبّهوابالمجوس ».[14] دروافی آمده احفاء الشارب: المبالغة فی جزّه واعفواعن اللحی ای لاتستأصلوهابل اترکوا منها.[15] نهی ازدرازکردن ریش دلالة برکراهت آن می کند .همینطورروایاتی که درمورد البسه واطعمه آمده وازپوشیدن لباس کفار وخوردن غذای آنهانهی کرده.همینطورروایاتی که درموردتصلیب یعنی گذاشتن چیزی درخانه که نقش صلیب داشته باشد،آمده وازاین کارنهی شده.درآخرنگارنده فرموده:ازمجموع این روایات که درموارد مختلف آمده استفاده میشودکه انجام هرکاری که شبیه اعمال کفارباشدوازمختصات آنهابه حساب بیاید مکروه است ودراسلام ازآن نهی شده است. شایدبخاطراینکه این کارسبب تبعیت فکری ازکفارمیشودونتیجه آن دخول درزمره دشمنان وسلب استقلال ازمسلمین است.

 

 

 

 

 

 

 

 


.[1] وسائل ج 7 ص 192باب 5 احکام شهررمضان ح13

 

[2] .وسائل ص211باب12احکام شهررمضان ح1

[3] .مستندالعروة الوثقی ج2ص 122

[4].وسائل ج7ص202باب8احکام شهررمضان ح6

[5] .همان ح5

[6] .جواهرالکلام ج16ص371

[7] .وسائل ج 7 ص 182 باب3 ازاحکام شهررمضان ح2

[8] .همان ح1

[9] .همان ص183ح4

.[10] النساء 115

.[11] وسائل باب 15قواطع الصلاة ح3

[12] .وسائل ج 1 ص 40 باب41اداب الحمام ح 8

[13] .القاموس المحیط ص 132

[14].وسائل ج1 ص423 باب67 اداب الحمام ح3

[15] .الوافی ج6 ص657

 

اضافه‌ كردن نظر


کد امنيتي
باز خوانی تصویر امنیتی

ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج