ذکری-مسائل مستحدثه
آلات قمار (ذکری 51) PDF چاپ پست الکترونیکی

مسائل مستحدثه: آلات قمار[1]

بازی با آلات قمار -که متعلق حرمت قرار گرفته به دو شکل قابل تصویر است:

الف) حرمت به ذات عمل تعلق گرفته است بنا بر این نفس آن وسیله‌ی بازی موضوعیت دارد ولو اینکه از آلت قمار بودن خارج شده باشد.

ب) حرمت دائر مدار قمار است.

بررسی اقوال علما در بازی با پاسور، شطرنج و بیلیارد

قول اول: در هر سه از این آلات، حرمتی که به آنها عمل تعلق گرفته، به جهت آلت قمار بودن آنها است. در نتیجه در صورتی که از آلت قمار بودن خارج شوند حکم حرمت نیز ساقط می‌شود: حضرات آیات امام خمینی،[2] فاضل،[3] خامنه‌ای[4] و مکارم.[5]

قول دوم: در ورق و شطرنج و لو از قمار خارج شوند، باز هم حرمت ثابت است، اما حرمت بیلیارد مشروط به قمار بودن آن است: حضرات آیات صافی[6] و بهجت.[7]

قول سوم: در هر سه حرمت به احتیاط واجب ثابت است و لو از آلت قمار بودن خارج شوند: حضرت آیت‌الله وحید.[8]

قول چهارم: در شطرنج به احتیاط واجب حرمت ثابت است؛ اما در ورق و بیلیارد در صورتی که از آلت قمار بودن خارج شوند، اشکال ندارد: حضرت آیت الله شبیری زنجانی.[9]

قول پنجم: در شطرنج حرام است؛ اما در بیلیارد و ورق در صورتی که از آلت قمار بودن خارج شده باشند، اشکال ندارد: حضرت آیت الله سیستانی.[10]

------------------------

[1]. تحقیق و تنظیم از آقای علیزاده، دانش‌پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. استفتائات (امام خمينى)، ج 2، ص 10 و استفتا از دفتر.

[3]. جامع المسائل (فارسى - فاضل)، ج 1، ص 237 و استفتا از دفتر.

[4]. أجوبة الاستفتائات (فارسى)، ص 245.

[5]. استفتائات جديد، ج 3، ص 158و ج 2، ص 238.

[6]. جامع الأحكام (صافى)، ج 1، ص 303 و استفتا از دفتر.

[7]. استفتائات (بهجت)، ج 4، ص 554و 555 به احتیاط واجب.

[8]. منهاج الصالحين (للوحيد)، ج 3، ص 12و استفتا از دفتر.

[9]. استفتا از دفتر.

[10]. منهاج الصالحين (للسيستاني)، ج 2، ص 13و استفتا از دفتر.

 
طواف در طبقه‌ی دوم مسجد الحرام (ذکری 49) PDF چاپ پست الکترونیکی

مسائل مستحدثه:طواف در طبقه‌ی دوم مسجد الحرام[1]

یکی از موضوعاتی که در سال‌های اخیر[2] در اثر مشکلاتی از قبیل ازدحام جمعیت و به تبع آن نظم دادن به حجاج بیت الله الحرام به وجود آمده است، طواف در طبقه‌ی دوم مسجد الحرام است. سؤالی که در این زمینه وجود دارد این است که آیا بر طواف در طبقه‌ی فوقانی، به علت ارتفاع آن، طواف بر کعبه صدق می‌کند یا خیر؟ بنابراین آیا طواف در این طبقه مجزی از طواف است یا خیر؟

تذکرات:

1. این نوشتار مخصوص کسانی است که مجبور به طواف از طبقه‌ی فوقانی هستند. بنابراین کسانی که می‌توانند به نحوی مثل به دوش گرفتن طواف را در مطاف به جا آورند، از بحث ما خارج هستند.

2. این نوشتار مخصوص کسانی است که می‌توانند نائب بگیرند. بنابراین کسانی که عاجز از نائب گرفتن هستند، از این نوشتار خارج هستند.

3. طواف در طبقه‌ي اول و حلقه‌اي که جديداً در حياط مسجد الحرام قرار داده شده، موضوع بحث نيست. بحث در خصوص طبقه دوم مسجد و حلقه‌ي حياط مسجد است که ظاهراً ارتفاع آن بالاتر از کعبه است.

اقوال[3]

در این مسأله چند قول وجود دارد.

قول اول: طواف از طبقه‌ی فوقانی کافی است و استنابه از صحن مسجد لازم نیست. حضرات آیات بهجت (با رعایت الاقرب فالاقرب)، مکارم و فاضل.

قول دوم: استنابه از صحن مسجد واجب است و طواف از طبقه‌ی فوقانی لازم نیست؛ ولی مطابق احتیاط است. حضرات آیات شبیری و صافی.

قول سوم: احتیاط در جمع بین استنابه از صحن مسجد و طواف در طبقه‌ی دوم است. حضرات آیات تبریزی، خامنه‌ای، وحید (استنابه واجب است و طواف در طبقه‌ی فوقانی احتیاط واجب) و سیستانی(چنانچه احراز شود که طبقه‌ی دوم بالاتر از کعبه است، استنابه لازم است، اگر مشکوک است، احتیاط کنند)

------------------------

[1]. تنظیم از آقای هادی صابری، دانش‌پژوه دوره خارج فقه و اصول.

[2]. سؤالی که در این زمینه از بعثه‌های مراجع تقلید شده، مربوط به سال 1424 قمری است که در آن سال از طواف افراد با چرخ و ویلچر منع شده است.

[3]. مناسک حج (محشى)، ص 309؛ آراء المراجع في الحج (بالعربية)، ج 1، ص 368.

 
رؤیت هلال با چشم مسلح (ذکری 46) PDF چاپ پست الکترونیکی

مسائل مستحدثه: رؤیت هلال با چشم مسلح[1]

اهمیت ماه‌های قمری در دین مبین اسلام بر کسی پوشیده نیست از آن جهت که بسیاری از احکام الهی در ابواب مختلف فقهی به آن مربوط است. از آن جمله احکام، می‌توان به احکام مربوط به حج و عمره، ماه مبارک رمضان، سال خمسی، احکام ماه‌های حرام مثل افزایش دیه و بسیاری دیگر از احکام اشاره کرد. امروزه با توجه به پیشرفت علوم و اختراع لوازم رؤیت از قبیل تلسکوپ، این سؤال برای مکلفین پیش آمده که آیا رؤیت هلال اول ماه با وسائل جدید کافی است یا اینکه حتماً باید با چشم عادی رؤیت صورت بگیرد. در این مختصر به بیان نظرات مراجع عظام می‌پردازیم.

اقوال در مسأله

به طور کلی دو نظر در مسأله وجود دارد.

الف- اول ماه با چشم مسلح، ثابت می‌شود: حضرات آیات بهجت و خامنه‌ای.[2]

ب- اول ماه با چشم مسلح ثابت نمی‌شود: حضرات آیات امام[3]، خوئی[4]، تبریزی[5]، فاضل[6]، صافی[7]، سیستانی[8]، شبیری[9]، وحید[10] و مکارم[11].

------------------------

[1]. تهیه و تنظیم از آقای هادی صابری، دانش پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. اجوبة الاستفتائات، سؤال 835.

[3]. تحرير الوسيلة، ج 2، ص 638.

[4]. المستند في شرح العروة الوثقى، الصوم، ج 2، ص 124.

[5]. استفتائات، ج 2، ص136.

[6]. جامع المسائل (عربي - للفاضل)، ص 138.

[7]. سؤال از دفتر معظم له.

[8]. توضیح المسائل جامع، ج 1، ص 590.

[9]. سؤالات منتخب در سایت اطلاع رسانی دفتر معظم له.

[10]. سؤال از دفتر معظم له، حاج آقای کرباسی.

[11]. رساله توضيح المسائل (مكارم)، ص 271.

 
خرید و فروش اسکناس (ذکری 45) PDF چاپ پست الکترونیکی

مسائل مستحدثه: خرید و فروش اسکناس[1]

یکی از مسائل مربوط به امور مالی، مسأله خرید و فروش اسکناس است که بعضی افراد به عنوان راهی برای فرار از ربا از آن استفاده می‌کنند. البته برای خرید و فروش اسکناس اغراض عقلائیه غیر از فرار از ربا قابل تصویر است مثل خرید و فروش اسکناس درشت به ریز و یا کهنه به نو و غیره. حال سؤالی که در اینجا مطرح است آن که صورت‌های خرید و فروش اسکناس و حکم هر کدام چیست؟

نکته: مراد از فروش همجنس در تقسیم‌بندی ذیل، مثل فروش ریال به ریال یا دلار به دلار است و مراد از فروش غیر همجنس مثل فروش ریال به دلار است.

صورت‌های خرید و فروش اسکناس

تصویر صورت های خرید و فورض اسکناس

حکم صورت‌ها

صورت اول: تمامی مراجع عظام صحیح می‌دانند[2] غیر از حضرت آیت الله وحید خراسانی که در صحت بیع اشکال دارند ولی هبه اسکناس را صحیح می‌دانند.

صورت دوم: سه قول وجود دارد:

الف- جائز است: حضرات آیات: بهجت[3]، صافی[4]، فاضل[5].

ب- جائز نیست: حضرات آیات امام[6]، خوئی[7]، تبریزی[8]، [مکارم[9] و خامنه‌ای[10] (در صورتی که غرض فرار از ربا وجود داشته باشد)]

ج- احتیاط در ترک است: حضرات آیات سیستانی[11]، وحید[12].

صورت سوم: به اتفاق مراجع عظام صحیح است.[13]

------------------------

[1]. تحقیق و تنظیم از آقای هادی صابری دانش پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. منابع ذیل.

[3]. استفتائات، ج 3، ص 199.

[4]. جامع الاحکام، ج 1، ص 313.

[5]. جامع المسائل، ج 1، ص 253.

[6]. استفتائات، ج 2، ص 148.

[7]. منهاج الصالحین، ج 2، ص 55.

[8]. استفتائات جدید، ج 2، ص 235.

[9]. استفتائات، ج 1، ص 199.

[10]. اجوبة الاستفتائات، سؤال 1602و1603.

[11]. منهاج الصالحین، ج 1، ص 447.

[12]. منهاج الصالحین، ج 2، ص 472.

[13]. منابع فوق.

 
عکس و فیلم (ذکری 44) PDF چاپ پست الکترونیکی

عکس و فیلم[1]

دین اسلام به روابط انسان‌ها از جنبه‌های مختلف، اهمیت فوق‌العاده‌ای داده و سعی در تنظیم این روابط نموده است. از جمله این احکام، حکم نگاه کردن به جنس مخالف است. در قرن اخیر بر اثر پیشرفت علم، بشر این توانایی را پیدا کرده تا بتواند به تهیه عکس و فیلم بپردازد و به همین خاطر باعث ایجاد سؤالات جدید شرعی شده است. در این نوشته بر آن هستیم به بیان حکم این مسأله که آیا نگاه کردن به عکس یا فیلم نامحرم هم مثل نگاه کردن به خود نامحرم، حرام است؛ بپردازیم:

نکات

بیان نکاتی چند به عنوان مقدمه و تکمیل مطالب لازم است:

1. نگاه کردن به عکس یا فیلم غیر زوج، که همراه با شهوت یا ریبه باشد، جائز نیست.

2. نگاه کردن به عکس و فیلمی که غالباً موجب فساد است، باید ترک شود.

3. هر جا که نگاه کردن به خود نامحرم جائز است؛ نگاه کردن به فیلم و عکس آن هم جائز است.

4. آن چه در این نوشتار بررسی می‌شود حکم اولی مسأله است و برای احراز حکم ثانوی هر مکلفی به نظر مرجع تقلید خود مراجعه کند.

5. نگاه کردن به عکس مواضعی از بدن که غالباً مقابل محارم هم پوشیده است، محل اختلاف است لذا نگاه کردن به بعضی مسابقات ورزشی مثل کشتی و شنا محل اختلاف است؛ گرچه به نظر اکثر فقها باید ترک شود.

6. منظور از شناختن در کلمات، مجرد دانستن اسم جعلى يا اسم واقعى شخص نيست بلكه بايد آگاهى به نحوى باشد كه عرفاً صدق شناختن كند.

7. حکم ذکر شده برای صورت چهارم خاص موردی است که صاحب عکس را نمی‌شناسد وگرنه حکمش همان حکم صورت اول است.

صورت‌های مسأله

صورت های مساله

حکم صورت‌ها

حکم صورت اول:

الف- جایز نیست. طبق نظر حضرات آیات امام[2]، تبریزی[3]، شبیری (در غیر صورتی که زن باکی از آشکار شدن عکس نداشته باشد)[4] و خامنه‌ای.[5]

ب- بنا بر احتیاط جایز نیست. طبق نظر حضرات آیات خوئی[6]، بهجت[7]، سیستانی[8] (در غیر زنان مبتذله و در زنان مبتذله جایز است)، صافی[9] و مکارم[10].

حکم صورت دوم: جایز است. به اتفاق مراجع عظام با شروطی که در ضمن نکات بیان شد.[11]

حکم صورت سوم: حکم عکس را دارد.

حکم صورت چهارم:

الف- حکم عکس را دارد. طبق نظر حضرت آیت الله شبیری.[12]

ب- جائز نیست. طبق نظر حضرات آیات امام[13]، تبریزی[14]، وحید[15] و مکارم.[16]

ج- بنا بر احتیاط جائز نیست. طبق نظر حضرات آیات بهجت[17] و خامنه‌ای[18].

------------------------

[1]. تحقیق و تنظیم از آقای هادی صابری، دانش پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. استفتائات، ج3، ص 251.

[3]. استفتائات، ج2، ص 354.

[4]. استفتای کتبی از دفتر معظم له.

[5]. اجوبة الاستفتائات، مسأله 1182.

[6]. صراة النجاة، ج3، ص 407.

[7]. استفتائات، ج 4، ص219.

[8]. منهاج الصالحین، ج 3، ص 14.

[9]. جامع الاحکام، ج 2، ص173.

[10]. توضیح المسائل، مسأله 2087.

[11]. منابع فوق الذکر.

[12]. استفتای کتبی از دفتر معظم له.

[13]. به نقل از کتاب احکام بانوان، آقای محمد وحیدی، ص 32.

[14]. استفتائات، ج 2، ص353.

[15]. سؤال از دفتر معظم له (حاج آقا کرباسی).

[16]. سؤال از دفتر معظم له.

[17]. استفتائات، ج 4، ص 219.

[18]. اجوبة الاستفتائات، مسأله 1182.

 
الکل (ذکری 43) PDF چاپ پست الکترونیکی

الکل[1]

یکی از مسائلی که از قدیم مورد اختلاف فقها بوده مسأله نجاست خمر و به تبع آن نجاست مسکرات است. یکی از مصادیق جدیدی که امروزه در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد و در زندگی ما به صورت مستقیم وارد شده، الکل است. این ماده -که علت اسکار در خمر است- به طور جداگانه تولید شده و به عنوان حلّال قوی و یا ضدعفونی کننده در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. حال سؤال این است که این ماده نجس است یا خیر؟

نکات:

الکل انواع و اقسام مختلفی دارد که از لحاظ ترکیب با یکدیگر تفاوت دارند. آنچه در این مقاله مورد بحث است، الکلی می‌باشد که مردم در زندگی روزمره با آن سر و کار دارند مانند الکل‌هایی که در صنایع آرایشی، بهداشتی و یا مصارف پزشکی استفاده می‌شود.

الکل به دو صورت به دست می‌آید: یکی به روش تخمیر است که به صورت طبیعی تهیه می‌گردد. مادۀ اولیه در این روش خمر است. دیگری روش شیمیائی است که ماده اولیه آن مواد نفتی، ذغال سنگ و امثال آن می‌باشد. غالباً الکل به صورت دوم تهیه می‌شود. استفاده از صورت اول نادر است.

برخلاف آنچه در میان عموم مردم شایع است، الکل‌هایی که به نام الکل صنعتی یا همان الکل زرد معروف است، از لحاظ اصل ترکیب با الکل سفید فرقی ندارد بلکه فقط مقداری مواد سمی برای جلوگیری از شرب به آن اضافه می‌کنند.

الکل سفید نیز دارای دو قسم است که فقط یک قسم آن قابل شرب است.

الکل سفید به صورت خالص قابل شرب نیست بلکه بعد از رقیق کردن آن قابل شرب می‌شود.

تمامی مراجع عظام بر این عقیده‌اند که در صورت عدم اثبات نجاست، احتیاط برای مکلف لازم نیست. تحقیق و بررسی نیز برای تشخیص موضوع، لازم نیست.

بحث ما صرفاً در مورد نجاست الکل است اما حرمت نوشیدن در این نوشتار مورد بررسی قرار نمی‌گیرد.

در دو مرحله ابتدا نظرات مراجع معظم در مورد مطلق مسکرات را بیان می‌کنیم و بعد از آن به نقل فتاوای مراجع در خصوص الکل می‌پردازیم.

مرحله اول: نجاست مسکرات غیر از خمر

مراجع عظام در مورد نجاست مسکرات غیر از خمر سه نظر دارند:

1. نجاست مشروط بر آن که اصل آن مایع باشد. بنا بر نظر حضرات آیات امام[2]، بهجت[3]، شبیری[4]، صافی[5]، خامنه ای[6] و فاضل[7].

2. احتیاط مشروط برآنکه اصل آن مایع باشد. بنا بر نظر حضرات آیات خوئی[8]، تبریزی[9] و مکارم[10].

3. پاک است. بنا بر نظر حضرات آیات سیستانی[11] و وحید[12]

مرحله دوم: نجاست الکل[13]

در مورد نجاست الکل دو نظر نقل شده است:

1. پاک است. بنا به نظر حضرات آیات خوئی و تبریزی و فاضل (از آن جهت که امکان دارد مواد اولیه‌اش مسکر بالاصاله نباشد) سیستانی، وحید، مکارم (مگر اینکه رقیق و قابل شرب شود که احتیاط در اجتناب است).

2. احتیاط در اجتناب است. بنا بر نظر حضرت آیت الله بهجت.

------------------------

[1]. انتخاب و تحقیق از آقای هادی صابری دانش پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. تحریر الوسیله، ج 1، ص 118.

[3]. جامع المسائل، ج 1، ص 62.

[4]. المسائل الشرعیه، مسأله 112.

[5]. هدایه العباد، ج 1، ص 93.

[6]. اجوبه الاستفتائات، مسأله 304.

[7]. الاحکام الواضحه، ص 95.

[8]. منهاج الصالحین، ج 1، ص 109.

[9]. منهاج الصالحین ج1ص113

[10]. رساله توضیح المسائل، مسأله 125.

[11]. منهاج الصالحین، ج 1، ص 138.

[12]. منهاج الصالحین، ج 2، ص 119.

[13]. همان منابع فوق الذکر.

 
جلوگیری از بارداری (ذکری 42) PDF چاپ پست الکترونیکی

جلوگیری از بارداری[1]

با گسترش یافتن روش‌های جلوگیری از بارداری در دهه‌های اخیر، در مورد جواز یا عدم جواز این روش‌ها سؤالات زیادی مطرح شده است. در این نوشته به ارائه نظرات مراجع عظام می‌پردازیم.

این روش‌ها به طور کلی به دو دسته تقسیم می‌شود: روش‌های جلوگیری موقت و دائم.

نکات:

1. آنچه در این نوشته بررسی می‌شود در صورت توافق زوجین بر انجام جلوگیری است. اما اینکه در صورت مخالفت مرد یا زن این کار جائز است یا نه؛ خارج از محل کلام است.

2. تمامی مراجع عظام اتفاق نظر دارند که اگر ضرورتی مثل: خطر جانی یا نقص عضو در کار باشد، هر نوع جلوگیری، در فرض انحصار جائز است.

3. ضرورتی که موجب حکم به جواز می‌شود، دارای حدود و شرایط خاصی است که باید مورد تأیید مرجع تقلید قرار گیرد. لذا صرف مسائلی مثل کنترل موالید، فقر اقتصادی وغیره، ضرورت به حساب نمی‌آید.

4. تمامی مراجع عظام اتفاق نظر دارند که برداشتن عضو تولید نسل، جائز نیست؛ مگر در فرض ضرورت که با در نظر گرفتن شرایط، جائز می‌گردد.

5. منظور از فعل حرام در نمودار پائین مثل لمس یا نظر حرام است.

صورت‌های مسأله

 

تصوير صورت های مساله

حکم صورت‌ها

صورت‌های اول و دوم بدون اختلاف حرام است. صورت چهارم بدون اختلاف جائز است مشروط بر آنکه روش موقت باعث از بین رفتن نطفه بعد از انعقاد آن نشود.

اما در صورت سوم، سه نظر وجود دارد:

1- جائز نیست. بنا بر نظر حضرات آیات امام[2]، بهجت[3]، فاضل[4]، صافی[5]، مکارم[6] و وحید[7].

2- جائز است. بنا بر نظر حضرات آیات سیستانی[8]،خامنه‌ای (در صورتی که غرض عقلائی وجود داشته باشد.)[9]

3- بنابراحتیاط جائز نیست. طبق نظر حضرات آیات خوئی[10] و تبریزی.[11]

------------------------

[1]. تحقیق و تنظیم از آقای هادی صابری دانش پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. استفتائات، ج 3، ص282.

[3]. استفتائات، ج 3، ص176.

[4]. جامع المسائل ج 2، ص393.

[5]. جامع الاحکام ج 2، ص 54.

[6]. استفتائات، ج 2، ص 613.

[7]. استفتائات، اینترنتی.

[8]. رساله توضیح المسائل، ص 482.

[9]. اجوبة الاستفتائات، ص 277.

[10]. صراط النجاة، ج 1، ص 359.

[11]. استفتائات، ج 1، ص 474.

 

 
خمس فیش حج و عمره (ذکری 41) PDF چاپ پست الکترونیکی

خمس فیش حج و عمره[1]

با گذشت سالیان طولانی از برگزاری مراسم حج و عمره این دستور الهی هر روز رونق بیشتری گرفته و بر تعداد زائران افزوده می‌شود. در چند دهه اخیر به علت افزایش تقاضا از کشورهای مختلف و کمبود امکانات، دولت عربستان مجبور به سهمیه‌بندی برای هر کشور شده است. با این اوضاع زائران بعد از واریز مبلغ، باید سال‌ها در نوبت بمانند. حال سؤال این است که آیا به این مبلغ واریزی بعد از گذشت سال خمس تعلق می‌گیرد؟

در این نوشتار به ارائه نظرات مراجع معظم تقلید می‌پردازیم، باشد که عامل به دستورات الهی باشیم.

چند نکته

در این نوشتار خمس فیش واریزی برای حج واجب، مستحبی، عمره مفرده و سایر زیارات بررسی می‌شود.

تمامی مراجع عظام بر این مطلب اتفاق دارند که در صورتی که فیش از درآمد سال‌های گذشته خمسی خریداری شده باشد، باید خمس آن پرداخت شود.

این نوشتار فقط صورت انجام حج و عمره توسط خود مکلف را در برمی‌گیرد و اگر شخصی به هر دلیلی فیش حجش را بفروشد با احراز شرایط دیگر خمس بر آن واجب می‌شود.

اقوال و قائلین

قول اول: واجب است مطلقاً

حضرات آیات خوئی (نظر ایشان در فرض استقرار حج به دست نیامد)[2]، تبریزی[3]، وحید[4] و خامنه‌ای[5].

قول دوم: واجب است مگردرصورتی که حج مستقر شده باشد و راه منحصردر ثبت نام باشد

حضرات آیات امام[6]، سیستانی(در صورتی که مال دیگری که خمس فیش را بدهد، نداشته باشد)[7]

قول سوم: واجب نیست فقط درحج واجب

حضرات آیات شبیری[8]، فاضل(البته نظر ایشان در بعضی کتاب‌ها موافق نظر دوم است).[9]

قول چهارم: واجب نیست مطلقاً

حضرات آیات بهجت[10]، مکارم[11] و صافی[12].

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای هادی، صابری دانش پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. صراط النجاة، ج 1، ص 192.

[3]. آراء المراجع فی الحج، ج 2، ص 285.

[4]. توضیح المسائل، م1795و سؤال از دفتر معظم له.

[5]. مناسک محشی، ص 620.

[6]. استفتائات، ج 1، ص 357.

[7]. توضیح المسائل جامع، م 2325.

[8]. مناسک زائر، ص 24.

[9]. جامع المسائل، ج 1 ص 169.

[10]. استفتائات، ج 3، ص 16 و 77.

[11]. توضیح المسائل، ص 281.

[12]. استفتائات حج، ص 289.

 
نماز و روزه در قطب (ذکری 40) PDF چاپ پست الکترونیکی

نماز و روزه در قطب[1]

بعضی از احکام و عبادات شرعی، دارای اوقات مشخصی هستند، مثل نماز و روزه که مقید به زمان خاصی از شبانه‌روز می‌باشد؛ این در حالی است که بعضی از مناطق زمین از لحاظ شب و روز دارای وضیت عادی نسبت به بقیه مناطق زمین نیستند. به این معنا که شب یا روز در این مناطق از 24 ساعت فراتر رفته، گاه در بعضی مناطق طول شب یا روز به شش ماه می‌رسد. حال سؤالی که مطرح است این که ساکنین این مناطق یا کسانی که به این مناطق سفر می‌کنند، نسبت به عبادت‌های خود در شب یا روز غیر عادی چه وظیفه‌ای دارند.

این موضوع از دو جنبه قابل طرح است. یکی وجوب هجرت از این مناطق و دیگر نحوه‌ی انجام وظیفه دینی در این مناطق. ما در این نوشته نظرات مراجع معظم را منعکس می‌کنیم.

وجوب هجرت از این مناطق

از میان مراجع عظام حضرات آیات خوئی، تبریزی، بهجت و وحید، قائل به وجوب هجرت در صورت تمکن هستند.

حضرت آیت الله سیستانی در صورت عدم امکان روزه در تمام سال، قائل به وجوب هجرت برای انجام روزه هستند.

بقیه مراجع معظم قائل به وجوب هجرت نیستند.

کیفیت نماز و روزه در این مناطق

1- این بحث حتی نسبت به نظر آن دسته از مراجعی که قائل به وجوب هجرت شده‌اند مطرح است. یعنی کسی که به خاطر عذری در این مناطق مانده باید طبق نظر مرجع خود عمل کند.

2- مرحوم امام و آیت الله خوئی و آیت الله مکارم فرموده‌اند: در صورتی که روز در این مناطق بیشتر از متعارف باشد، برای نماز ظهر و عصردر هر 24 ساعت مشکلی پیش نمی‌آید چون وسط روز در آن مناطق همان نهایت ارتفاع خورشید است. این نظر موافق بعضی روایات است و بعید نیست بقیه فقها هم به آن ملتزم باشند.

3-آنچه از کلام امام قدس سره در مسأله15 و 16 از مسائل مستحدثه تحریر و مسأله 10 از مسائل ذیل حکم حاکم در کتاب صوم عروه بر می‌آید، عدم صحت نماز جز نماز ظهر و عصر در فرض بالا و روزه به صورت مطلق است. ظاهر کلام ایشان وجوب نماز در اوقات عادی است.

4- در کلام مراجع عظامی که نسبت به وقت احتیاط دارند در رابطه با نیت نماز و روزه کلامی دیده نشد؛ ولی ظاهر آن است که باید به نیت انجام وظیفه فعلی آن عبادات را انجام دهند.

5- نسبت به نماز و روزه اختلاف نظر وجود دارد لذا این دو را جداگانه مطرح می کنیم.

تکلیف نماز در قطب

نظر اول: بنابر احتیاط نماز را بر طبق افق اقرب اماکنی که اوقات عادی دارند، می‌خواند. (قائلین: حضرات آیات سیستانی[2]، بهجت[3]و شبیری[4])

نظر دوم: بنابر احتیاط در هر 24ساعت پنج نماز می‌خواند. (قائلین: حضرات آیات تبریزی[5]، خوئی[6] و (وحید[7]: و قضایش را در اوقاتش می‌گیرد))

نظر سوم: افق مناطق معتدله را ملاک قرار می‌دهد. (قائلین: حضرات آیات مکارم[8] و فاضل[9])

تکلیف روزه در قطب

نظر اول: باید قضای آن را در صورت امکان در همان منطقه و در غیر این صورت در مناطق دیگر به جا آورد. (قائلین: حضرات آیات سیستانی، خوئی، تبریزی و وحید)

نظر دوم: مثل نماز باید عمل کرد. (قائلین: حضرات آیات بهجت، مکارم، فاضل و شبیری)

------------------------

[1]. تنظیم از آقای هادی صابری دانش پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. منهاج الصالحين (للسيستاني)، ج 1، ص 469.

[3]. استفتاءات (بهجت)، ج‌2، ص 51.

[4]. استفتاء از دفتر معظم له به شماره 21799.

[5]. منهاج الصالحين (للتبريزي)، ج 1، ص 446.

[6]. منهاج الصالحين (للوحيد)، ج 2، ص 490.

[7]. منهاج الصالحين (للوحيد)، ج 2، ص 490.

[8]. العروة الوثقى مع التعليقات، ج 2، ص 61.

[9]. العروة الوثقى مع تعليقات الفاضل، ج 2، ص 54.

 
تزریق آمپول و سرم در حال روزه (ذکری 39) PDF چاپ پست الکترونیکی

تزریق آمپول و سرم در حال روزه[1]

یکی از عبادت‌ها روزه است. این عبادت دارای حدود و شرایط خاص است و یکی از این شرایط، پرهیز از خوردن و آشامیدن است. با گذشت زمان مصادیق جدیدی برای این مسأله پیدا شده است که یکی از آنها، تزریق آمپول و سرم در حال روزه است. ما در این نوشته به انعکاس نظرات مراجع معظم می‌پردازیم.

تقسیم بندی آمپول‌ها

به طور کلی آمپول‌ها به سه دسته تقسیم می‌شوند:

1. آمپول‌های بی‌حس کننده؛

2. آمپول‌های دارویی؛

3. آمپول‌های تقویتی و غذایی.

نکته: یک دسته از آمپول‌ها، آمپول‌هایی هستند که برای لذت بردن استفاده می‌شود مثل تزریق مواد مخدر، حکم این دسته به دلیل عدم ذکر در کلمات همه مراجع مطرح نشده است.

اقوال در مسأله

آنچه مورد اتفاق مراجع عظام است این است که تزریق آمپول و سرم بی‌حس کننده و دارویی اشکالی به روزه وارد نمی‌کند.آنچه محل اختلاف است، آمپول تقویتی و غذایی است لذا به ارائه نظرات در مورد آن می‌پردازیم.

قول اول: جایز است. این نظر حضرات آیات خوئی، تبریزی، سیستانی، صافی[2] و وحید[3] است.

قول دوم: جایز نیست. این نظر حضرات آیات بهجت، شبیری و فاضل[4] است.

قول سوم: بنا بر احتیاط واجب جایز نیست. این قول حضرات آیات امام، مکارم[5] و خامنه‌ای[6] است.

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای هادی صابری دانش پژوه دورۀ خارج فقه و اصول.

[2]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج 1، ص 892.

[3]. توضيح المسائل (وحيد)، ص 307.

[4]. توضيح المسائل (محشى - امام خمينى)، ج 1، ص 892.

[5]. همان.

[6]. أجوبة الاستفتائات (فارسى)، ص 160.

 
<< شروع < قبلی 1 2 3 بعدی > پایان >>

JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

منوی اصلی


ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج

Hosting: Ilimitada Hosting Chile VPS