ذکری-منابع تحقیق
فصل‌نامه پژوهش تطبيقي حقوق اسلام و غرب (ذکری 56) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: فصل‌نامه پژوهش تطبيقي حقوق اسلام و غرب[1]

رتبه علمي: علمي - پژوهشي (علوم انساني)

دوره انتشار: فصل‌نامه.

صاحب امتياز: دانشگاه قم.

مدير مسئول: حجه الاسلام و المسلمین سيد حسن شبيري.

سردبير: حجه الاسلام و المسلمین عادل ساريخاني.

در این فصل‌نامه، مقالاتی انتشار می‌یابند که به صورت تطبیقی در یکی از عرصه‌های علوم قرآنی، معارف قرآنی، دیدگاه‌های تفسیری، اختلاف نظرها یا اشتراک نظرهای تفسیری بین شیعه و سایر فرقه‌های اسلامی یا بین دو فرقه یا دو مکتب یا مذهب از فرق، مکاتب و مذاهب اسلامی نگاشته شده باشد.

مقالات آخرین شماره[2]

y دوگانگی علت و موضوع و آثار آن از منظر فقه امامیه، حقوق ایران و فرانسه.

y تحلیل تطبیقی ماهیت و سبب پیدایش اعمال و وقایع حقوقی در حقوق ایران و فرانسه؛

y اندیشه ابن سینا: الهام‌بخش نظریه حقوق طبیعی آکویناس؛

y بررسی فقهی حقوقی تبلیغات تجاری گمراه کننده؛

y حق بر محیط زیست از منظر حقوق بشر بین المللی و اسلام؛

y بازاندیشی در تحقق دفاعیات کیفری اضطرار و اکراه در مصادیق مشتبه؛

y امکان‌سنجی اجرای نظریه حکمرانی خوب درجوامع اسلامی با تأکید بر جمهوری اسلامی ایران.

چکیده مقالات

تعارض تعریف قانونی عقد با بیع با رویکردی به فقه و حقوق غرب

مقاله حاضر به بررسی تعارض مواد 183 با ماده 338 ق.م. پرداخته است. سبب این تعارض نیز محور بودن تعهد در تعریف عقد در کنار تملیکی قلمداد شدن ماهیت بیع در قانون مدنی است؛ لکن از آن جا که این تعارض در سطحی وسیع‌تر میان تمامی عقود تملیکی مورد اشاره در قانون مدنی و تعریف عقد در قانون مدنی قابل طرح است، موادی دیگر از قانون مدنی نیز در حاشیه به چالش فرا خوانده شده‌اند و حتی این تکاپو به محدوده یکی از عقود غیر تملیکی یعنی نکاح نیز کشانده شده است. چنین تعارضی اگرچه در اکثر کتب قدمای حقوقدانان مدنی مطرح نشده است، ولی اکثر حقوقدانان برجسته معاصر و صاحب نام در زمینه حقوق مدنی با تأثر از مفهوم عقد در حقوق غربی به آن پرداخته و بعضاً با آن به عنوان یک تعارض پایدار (مستقر) برخورد کرده‌اند. تلاش ما در این جا معطوف آن بوده است که ضمن بررسی انتقادی نظرهای قائلین به این تعارض و معرفی راه حل‌های قابل ارائه در این باره، به مدد منابع قانون مدنی ایران به ویژه فقه امامیه و از طریق تبیین تفاوت مفهوم تعهد در حقوق غرب با آنچه در حقوق بومی ایران قابل معرفی است، این تعارض را موضوعاً منتفی معرفی کنیم و از این رهگذر، استواری قانون مدنی را به اثبات برسانیم.

بازاندیشی در تحقق دفاعیات کیفری اضطرار و اکراه در مصادیق مشتبه

اضطرار و اکراه، همواره در زمره‌ی دفاعیات قابل استناد در رفع مسؤولیت کیفری از اشخاص به شمار می‌روند. تمییز دو دفاع مزبور از یکدیگر به جهت ترتب آثار حقوقی متفاوت بر آنها امری اجتناب ناپذیر است. گاه در شمول این دو دفاع نسبت به برخی مصادیق تردید به وجود می‌آید که اعمال برخی ضوابط جهت دفع این تردید کارساز خواهد بود. این امر در شرایطی است که گاه هیچ یک از این ضابطه‌ها کارآمد نبوده و تعلق مصداق به دفاع مرتبط مستلزم استناد به یک اصل است. در این مقاله، ضمن مفهوم شناسی ضرورت، اضطرار و اکراه، از ثمره‌ی نزاع بحث شده و ضوابط مزبور که شامل وجود خطر و تهدید، وجود شخص ثالث، تعیین یا انتخاب عمل و اجرای تهدید توسط تهدید کننده، می‌باشند مورد بررسی قرار گرفته و به اصل اولیه در صورت بقای تردید پرداخته شده است. ضمن اینکه نهاد «اکراه موقعیت» که در حقوق غرب برای برون رفت از این موارد مشتبه تأسیس گردیده، مورد مطالعه قرار گرفته است.

سايت اختصاصي: csiw.qom.ac.ir

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی، دانش‌پژوه دوره خارج فقه و اصول مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. دوره 2، شماره 2، تابستان 1394

 
دو فصلنامه مطالعات ترجمه قرآن و حديث (ذکری 55) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: دو فصلنامه مطالعات ترجمه قرآن و حديث[1]

رتبه علمي: علمي - پژوهشي (علوم انساني)

صاحب امتياز: دانشگاه تربيت مدرس

مدير مسئول: علي حاجي خاني

سردبير: سعيد نجفي اسداللهي

با توجه به اینکه قرآن و حدیث از مهمترین منابع فقه به شمار می روند درک صحیح معنا و مفهوم آنها می تواند نقش به سزایی در آراء فقهی داشته باشد. لذا فقیه در کنار قواعد اصولی باید با ریزه کاری های ترجمه قرآن و حدیث آشنا باشد تا بتواند درک صحیح و منطبق با واقع، از معانی قرآن و حدیث داشته باشد. مجله مطالعات ترجمه قرآن و حدیث از جمله نشریاتی است که به طور تخصصی به ترجمه پرداخته و سعی دارد در ضمن پرداختن به موانع و مشکلات ترجمه، اشکالاتی که در ترجمه های موجود وجود دارد بیان کرده سبک ها و روش های مناسب در ترجمه قرآن کریم را به مخاطب بشناساند.

اهداف

تخصصی نمودن حوزه ترجمه ‌های قرآن و حدیث

شناسایی سبک‌ها و روش‌های مناسب در ترجمه قرآن کریم و احادیث شریفه

بررسی و نقد ترجمه‌ های قرآن کریم، نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه، کتب روایی، ادعیه و تفاسیر قرآن با هدف انتقال شایسته مفاهیم آن‌ها به زبان مقصد

بررسی موانع و مشکلات ترجمه در حوزه قرآن و حدیث و آسیب ‌شناسی آن

شناسایی میزان کارایی نظریه‌های ترجمه در حوزه قرآن و حدیث

مقالات آخرین شماره:[2]

چالش‌های ترجمه در باهم‎آیی‎های قرآنی (بررسی موردی: ترکیب‎های وصفی و اضافی)

واکاوی سیر تحولی ترجمه قرآن‌کریم به زبان فرانسه براساس سطوح ساختاری، محتوایی و گفتمانی، با تکیه بر سوره مبارکه حجرات

بررسی دلالت‌های ضمنی کلمه‎‌های فاصله‌ در ترجمه‌های فارسی قرآن کریم

ریشه‏ یابی ماده «لبس» و نقش آن در فرآیند معادل‏ یابی در ترجمه‏ های فارسی و انگلیسی قرآن

قرائت حفص در ترجمه های کهن فارسی قرآن کریم

نقش و کارکرد تقابل های معنایی در ترجمه نهج البلاغه (مطالعه موردی ترجمه های دشتی، شهیدی، فقیهی، جعفری و فیض الاسلام)

راهبردی زبان‌شناختی در ترجمه‌ قرآن از دیدگاه کارکرد نقش‌های زبان

چکیده مقالات:[3]

نقش و کارکرد تقابل های معنایی در ترجمه نهج البلاغه (مطالعه موردی ترجمه های دشتی، شهیدی، فقیهی، جعفری و فیض الاسلام)[4]

در زمینه‌ی تحلیل متن و درک مفاهیم دقیق آن می‌توان از ساز و کارهای فراوانی مدد جست که در این بین، توجه به تقابل‌های دوسویه بین واژگان، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در حوزه‌ی با هم‌آیی که یکی از مباحث بسیار مهم معنی‌شناسی به شمار می‌رود، تقابل‌های معنایی با انواع خاص خود می‌تواند مترجمان را به معنای دقیق واژگان متن رهنمون شود. بدین معنا که مترجم با شناخت تقابل‌های دوسویه‌ی بین واژگان جملات مقارن با یک‌دیگر، می‌تواند بسیاری از چالش‌های دست‌یابی به ترجمه‌ی دقیق را پشت سر بگذارد. از آنجا که کتاب گهربار نهج‌البلاغه سرشار از واژگان متقابل با یک‌دیگر می‌باشد، در این جستار در پی پاسخ به این پرسش هستیم که آیا مترجمان فارسی خطبه‌های نهج‌البلاغه در برگردان تقابل‌های دوسویه‌ی واژگانی به خوبی عمل کرده‌اند و تا چه اندازه بافت کلام را مورد اهتمام قرار داده‌اند؟ بدین منظور ابتدا به انواع با هم‌آیی واژگانی و تقابل‌های معنایی اشاره‌ای خواهیم نمود و در ادامه، فرازهایی از خطبه‌های نهج‌البلاغه را که حاوی چنین تقابل‌هایی هستند ارائه می‌نماییم و سپس به تبیین عملکرد ترجمه‌ها‌ی فارسی دشتی، شهیدی، فقیهی، جعفری و فیض‌الاسلام در انتقال معنای صحیح این تقابلات خواهیم پرداخت. برآیند این جستار نشان می‌دهد که در بسیاری از موارد، مترجمان با بی‌توجهی به جملات متقابل، از معنای دقیق دور شده‌اند و با در نظر گرفتن بافت کلام این نقیصه را می‌توان بر طرف نمود.

بررسی معانی مختلف حرف «لکنَّ» و نقد ترجمه های فارسی آن در قرآن کریم[5]

یافتن معنای بلاغی فرآیند استدراک در مشخص نمودن معنی آیات قرآن‌کریم اهمیتی فراوان دارد. این اهمیت هنگامی نمایانتر میگردد که مترجم بخواهد معنی واژه «لکنَّ» را به فارسی برگرداند. این واژه از حروف مشبهه بالفعل است و یکی از حروفی میباشد که میتوان با آن فرآیند استدراک را ارائه نمود. مترجم بدون فهم آیه و بیآنکه به تفاسیر و معانی بلاغی این حرف را بیابد در ترجمه آن اشتباه خواهد کرد. هدف این نوشتار بررسی جنبههای بلاغی موضوع «استدراک» در قرآن کریم بهویژه دریافت معنای «لکنّ» ناسخه میباشد. برای این منظور به تفاسیر مختلفی مراجعه و در سیاق آیات قرآن و معانی آنها دقت شد. لذا 17 آیه برگزیده شد که حرف «لکنّ» در آنها بکار رفته بود. همچنین 16 ترجمه از قرآن کریم به فارسی انتخاب گردید و با توجه به این ترجمهها و فرهنگلغتها، معانی این حرف در هریک از 17 آیه بررسی شد. در این راه تلاش شد تا با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی این ترجمهها نقد و در نتیجه معنایی دقیقتر از نقش این حرف وترجمه آیه ارائه شود. پس از بررسی آیات ترجمهشده مذکور، مشاهده شد که بسیاری از مترجمان ایرانی قرآن کریم در ترجمه «لکنّ» ابعاد زبانی و بلاغی آن را نادیده، و بیتوجه به نقش «تعلیل، تأکید واستدراک شبیه به استثنا»ی این حرف، تنها برای آن معادلهای چون (اما، ولی، لکن، و لکن، لیکن، و لیکن، بلکه، و...) در نظر گرفتهاند، بیآنکه نقش و معانی دیگر آن را در ترجمه آیات منعکس کنند.

نشاني: تهران ، تقاطع بزرگراه شهيد چمران و بزرگراه جلال آل احمد، دانشگاه تربيت مدرس، دانشكده علوم انساني، دفتر مجله مدرس

سايت اختصاصي: qhts.modares.ac.ir

-------------------------

[1] انتخاب و تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی دانش پژوه دوره خارج فقه و اصول مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام

[2] ، شماره 5، بهار و تابستان 1395

[3] جکیده و اصل مقالات تمام شمارگان در سایت اختصاصی این نشریه در دسترس عموم قرار گرفته است.

[4] دوره 3، شماره 5، بهار و تابستان 1395،

[5] دوره 1، شماره 2، پاییز و زمستان 1393

 
دوفصل‌نامه فقه و حقوق اسلامی (ذکری 54) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: دوفصل‌نامه فقه و حقوق اسلامی[1]

رتبه علمي: علمي - پژوهشي (علوم انساني)

دوره انتشار: دوفصل‌نامه

صاحب امتياز: دانشگاه تبريز

مدير مسئول: دكتر حسين فخر

سردبير: دكتر حيدر باقري اصل

شروع انتشار: 1389

اهداف

انتشار مقالات علمی و پژوهشی در حوزه فقه و حقوق اسلامی؛

ترویج هم‌اندیشی و برقراری ارتباط علمی بین مراکز مختلف دانشگاهی و مؤسسات پژوهشی؛

معرفی یافته‌های جدید حقوقی جهت دسترسی جامعه حقوقی کشور و کمک به شکوفایی و بالندگی تحقیقات حقوقی.

مقالات آخرین شماره[2]

مباني و آثار حقوقي به كارگيري ابزارهاي دفاعي در نهاد دفاع مشروع؛

تأثير بيمه بر بازدارندگي حقوق مسئوليت مدني؛

حريم خصوصي مقامات عمومي؛

تحول رويكرد به تروريسم در اسناد بين‌المللي: خلأهاي حقوقي و پيامدها؛

بررسي سود در تسهيلات مشروط بانكي؛

بازگشت اعتدال به نظريه سوء استفاده از حق؛

واكاوي نظريه بازي‌هاي دادرسي مدني با تأكيد بر بازي دادرسي همكارانه؛

بررسي اختيار قاضي در تشخيص ارزش گواهي؛

تأثير تدليس در نكاح و آثار آن؛

ساز و كارهاي ناظر بر صيانت از قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران؛

معيار بازشناسي عقد از ايقاع.

چکیده مقالات[3]

مطالعة تطبیقی تأثیر تقصیر زیان‌دیده بر مسئولیت مدنی در حقوق اسلامی و کامن‌لا[4]

قاعدۀ تقصیر زیان‌دیده در حقوق رم یک دفاع کامل تلقی می‌شد و عامل ورود زیان با توسل بدان می‌توانست از مسئولیت مدنی به‌طور کامل معاف گردد. پس از آن، این قاعدۀ خشک و سخت به نظام‌های حقوقی رومی- ژرمنی و کامن‌لا راه یافت و تاکنون در نظام حقوقی کامن‌لا و بویژه انگلستان همچنان به حیات خود ادامه داده و یک دفاع کامل به ‌شمار می‌آید، ولی در ایالات متحده، رویۀ قضایی طی سالیان متمادی توانسته قاعدۀ تقصیر زیان‌دیده را تعدیل کند و یا در برخی ایالت‌های ایالات متحده، قانون‌گذار با تصویب قوانین جدید این قاعده را حذف کرده است و قاعدۀ تقصیر مقایسه‌ای جایگزین آن شده است.

قاعدۀ تقصیر زیان‌دیده به مفهوم رومی و حتی انگلیسی آن بی‌شباهت با قاعدۀ اقدام در فقه نیست و همانند قاعدۀ تقصیر زیان‌دیده، اقدام نیز مسقط ضمان دانسته می‌شود. با این‌همه باید دید آیا تقصیر زیان‌دیده و یا اقدام زیان‌دیده همیشه یک دفاع کامل و مسقط ضمان به شمار می‌رود و یا آنکه سبب تقسیم مسئولیت می‌گردد و در این صورت، مسئولیت چگونه تقسیم خواهد شد.

ثمن نامعیّن در قراردادهای پیش‌فروش موانع حقوقی و فقهی- راهکارها[5]

در بسیاری از قراردادهای پیش‌فروش اموال، به علّت طولانی بودن زمان تهیه و تولید، ثمن معامله تعیین نمی‌شود و محاسبة آن به زمان آینده موکول می‌گردد. در پیش‌فروش آپارتمان‌ها و اتومبیل چنین شیوه‌ای رایج است و در برخی مواقع تعیین ثمن از سوی تولید کننده صورت می‌پذیرد و در عمل موجب نزاع می‌شود. علاوه برآن طبق قاعدة سنّتی پذیرفته شده در فقه و قانون مدنی ما، میزان ثمن باید مقطوع و معین باشد و در غیر این صورت معامله باطل تلقّی خواهد شد. با توجّه به مشکلات ناشی از نامعین بودن ثمن از یک سو و موانع فقهی- حقوقی از سوی دیگر مقالة حاضر می‌کوشد تا با درک نیازهای روز و بررسی موضوع در فقه و حقوق ایران و نگاهی گذرا به حقوق خارجی و اسناد بین المللی، به راه حلّی دست یابد که امکان تعیین ثمن را در آینده و پس از انعقاد قرارداد فراهم سازد، بدون آنکه اصول و مبانی موضوع مورد تردید قرار گیرد.

نشاني: تبريز، بلوار 29 بهمن، دانشگاه تبريز، دانشكده علوم انساني و اجتماعي.

سايت اختصاصي: law.tabrizu.ac.ir

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی، دانش‌پژوه دوره خارج فقه و اصول مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. دوره 6، شماره 11، پاییز و زمستان 1394.

[3]. دو مقاله‌ای که چکیده آنها آورده شده است از مقالات پربازدید سایت هستند.

[4]. دوره 4، شماره 7، زمستان 1392.

[5]. دوره 3، شماره 5، زمستان 1391.

 
فصل‌نامه پژوهش‌های قرآنی (ذکری 53) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: فصل‌نامه پژوهش‌های قرآنی[1]

رتبه علمي: علمي - پژوهشي (حوزوي)[2]

دوره انتشار: فصل‌نامه.

شروع انتشار: 1374.

صاحب امتياز: دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم (شعبه خراسان رضوي)، مركز پژوهش‌هاي علوم اسلامي و انسانی.

مدير مسئول: سيدعباس صالحي.

سردبير: احمد آقايي زاده ترابي.

اهداف فصل‌نامه

1. گسترش فرهنگ قرآن در جامعه بویژه در میان قشر دانشور و متخصص.

2. تقویت و پیشبرد دانش‌ها و معارف قرآن در حوزه و دانشگاه و در میان اقشار فرهیخته کشور.

3. پر کردن خلأ تحقیقاتی موجود در بسیاری از زمینه‌های ناشناخته معارف و علوم قرآنی.

4. پاسخگویی به شبهات نو پیدا در زمینه قرآن، تفسیر و معارف قرآنی.

5. تلاش در جهت بهره‌وری بایسته از اندیشه‌های روزآمد قرآنی.

6. تربیت محققان و نویسندگان متخصص و صاحب نظر در رشته علوم و معارف قرآنی.

مقالات آخرین شماره[3]

y روش‌هاي به كارگيري قاعده جري و تطبيق در حوزه فهم قرآن؛

y چيستي تفسير تربيتي، (مبتني بر روش‌شناسي پژوهش در تفاسير و علوم تربيتي)؛

y شناخت آخرين سوره نازل شده و تأثير آن بر چگونگي تعامل با غير مسلمانان؛

y بررسي آيات دور كردن شياطين به وسيله شهاب سنگ؛

y ديدگاه فقه‌گرايانه مفسران در قصه حضرت يوسفعلیه السلام؛

y عروج حضرت عيسي علیه السلام؛ ديدگاه‌ها، چالش‌ها و رويكرد نو به مساله؛

y فوايد پيوستگي آيات از منظر موافقان و مخالفان.

چکیده مقالات

عروج حضرت عيسي علیه السلام؛ ديدگاه‌ها، چالش‌ها و رويكرد نو به مساله

قرآن كريم موضوع وفات و رفع عيسي علیه السلام را در پنج آيه مطرح كرده است. اطلاق كلمه «توفي» در قرآن بر مرگ و خواب موجب شده است كه مفسران در تبيين وفات عيسي علیه السلام و كيفيت آن دچار اختلاف شوند. اين مقاله بعد از گردآوري و نظام‌بخشي ديدگاه‌هاي تمام مفسران شيعه و اهل تسنن در اين باره، با روش تحليل محتواي كيفي (توصيفي تحليلي)، به تجزيه و تحليل و نقد استدلال‌هاي مفسران پرداخته و سرانجام با تكيه بر روش تفسير قرآن به قرآن، به اين نتيجه دست يافته است كه اقتضاي جمع ميان آيات قرآن اين است كه حضرت عيسي علیه السلام به صورت زنده، توأمان با جسم و روح به آسمان رفع و توفي شده است و ديدگاه‌هاي ديگر از جمله احتمال مرگ طبيعي و عادي حضرت عيسي علیه السلام پيش از عروج جسم او به آسمان كه در عرض احتمال‌هاي ديگر در ضمن ديدگاه دو مفسر بزرگ معاصر شيعه (علامه طباطبايي و آيت الله جوادي آملي) مطرح شده است، غير قابل پذيرش مي‌باشد.

تحليلي درباره عفو الهي از پيامبر صلی الله علیه و آله بر محور آيه 43 سوره توبه[4]

از نظر مسلمانان، پيامبر اسلام صلی الله علیه و آله معصوم بوده و اين عقيده برآمده از تعليمات قرآني است. با وجود اين، آياتي در اين كتاب آسماني وجود دارد كه در ظاهر اين باور را به ترديد مي‌اندازد. از جمله اين آيات، آيه 43 سوره توبه مي‌باشد. در اين آيه در مورد عفو خداي متعال نسبت به پيامبر صلی الله علیه و آله، ديدگاه‌هاي متفاوتي بين مفسران وجود دارد كه مجموع اين ديدگاه‌ها در مقاله حاضر، در پنج ديدگاه ارائه و بررسي شده است. سپس با ارائه تحليلي ادبي اجتماعي از آيه شريفه مبتني بر فضاي نزول، ضمن رد هر پنج ديدگاه، اثبات شده كه توبيخ و عفو خداوند در اين آيه شريفه ابداً در ارتباط با رسول خدا صلی الله علیه و آله نبوده است و در عين حال ناظر به منافقان نيز نمي‌باشد، بلكه متوجه گروه‌هايي از مسلمانان ضعيف الايمان بوده است كه اجازه پيامبر به منافقان مدينه مبني بر عدم شركت در جنگ تبوك را بهانه‌اي براي استيذان خود براي تخلف از شركت در جنگ قرار داده بودند. همچنين اثبات شده است كه اجازه رسول خدا صلی الله علیه و آله به منافقان مدينه براي تخلف از جنگ، اقدامي كاملاً بايسته و از روي مصلحت بوده و مورد تأييد خداي تعالي بوده است. اين برداشت از آيه شريفه كاملاً منطبق بر روايت منقول از امام رضا علیه السلام است كه آيه مورد بحث را از باب «اياك اعني واسمعي يا جاره» مي‌داند، البته با تحليلي متفاوت از اين روايت.

سايت اختصاصي: jqr.isca.ac.ir

نشاني: مشهد، خيابان شهيد رجايي، دفتر تبليغات اسلامي، فصل‌نامه پژوهش‌هاي قرآني.

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی، دانش‌پژوه دوره خارج فقه و اصول مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. فصل‌نامه پژوهش‌های قرآنی به استناد ماده واحده مصوب 21/3/1387 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بر اساس نامه شماره 10101 مورخ 27/10/1393 شورای اعطای مجوزها و امتیازهای علمی وابسته به شورای عالی حوزه‌های علمیه، از شماره 67 حائز رتبه «علمی- پژوهشی» شده است.

[3]. سال بيست و يكم، شماره 80، پاييز 1395.

[4]. سال بيستم، شماره 77، زمستان 1394

 
دو فصل‌نامه فقه مقارن (ذکری 52) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: دو فصل‌نامه فقه مقارن[1][2]

رتبه علمي: علمي - پژوهشي (علوم انساني).

دوره انتشار: دوفصل‌نامه.

صاحب امتياز: دانشگاه مذاهب اسلامي.

مدير مسئول: حجه الاسلام و المسلمین احمد مبلغي.

سردبير: عابدين مؤمني.

اهداف

1. ترویج فقه مقارن و مطالعات تطبیقی در عرصه فقه و اصول متناسب با نیازهای جهان اسلام؛

2. زمینه سازی برای تعامل علمی و فقهی بین علمای مذاهب اسلامی؛

3. معرفی ابعاد فقه مقارن و پژوهشهای معطوف به هم گرایی و انسجام اسلامی؛

4. پاسخگویی به شبهات و مسائل نوپیدا در زمینه فقه و حقوق؛

5. افزایش آگاهی دانشجویان و طلاب شیعه و اهل‌سنت در باب فقه مقارن در جهت رفع نیازهای علمی و دینی جهان اسلام؛

6. ایجاد بستری مناسب برای حرکت به سوی امت واحده اسلامی؛

مقالات آخرین شماره[3]

فقه مقارن راهي براي كشف حقيقت (سرمقاله)؛

ولايت فقيه از ديدگاه مذاهب فقهي اسلامي؛

رابطه استفاده از قياس و دليل عقل در استنباط احكام؛

بررسي تحليلي و انتقادي شرط استفاده از سلاح در جرم محاربه از منظر فقه مقارن؛

بررسي حكم موسيقي بر اساس مقاصد شريعت؛

پيوند عضو پس از اجراي حد و قصاص از ديدگاه مذاهب فقهي؛

لعان در نظام حقوقي اسلام و ظرفيت‌هاي آن در كاهش جنايات ناشي از بدبيني و خيانت در خانواده.

چکیده مقالات

بررسي حكم موسيقي بر اساس مقاصد شريعت

حليت طيبات و تحريم خبائث از مواضع دين مبين اسلام است؛ بر همين اساس است كه اسلام توحيد را واجب و رمز پيروزي بشريت قرار داده و در مقابل، شرك را تحريم كرده است. اين قاعده در تمام عرصه‌هاي زندگي انسان رعايت شده است و اگر در جايي به ظاهر خلاف آن مشاهده شود، حتماً در پس آن حكمتي نهفته است. عده‌اي بر آنند كه اسلام هنر را به طور كلي و موسيقي را به طور خاص تحريم كرده است. اين افراد كوشش مي‌كنند براي ادعاي خود دلايلي بياورند؛ اما شارع حكيم به اين اصل پايبند است كه حكم هر مسأله را بر اساس جلب منافع و دفع مفاسد صادر نمايد. هنر از جمله منافعي است كه از زندگي انسان جدا نمي‌شود و در شرايطي كه سبب كمك‌رساني به اسلام و مسلمانان باشد، به آن امر هم مي‌شود. با اين وصف، گاهي از هنر به گونه‌هاي مختلف و در شرايط متفاوت، با شيوه‌هاي ناپسند عليه اسلام و بشريت استفاده مي‌شود. در اين پژوهش، ابتدا موسيقي و مقاصد شريعت را تعريف نموده، سپس به بيان ارتباط ميان موسيقي و مقاصد مي‌پردازيم و با بررسي نصوص موجود در اين موضوع، به اين نتيجه مي‌رسيم كه موسيقي در تمام شرايط يك حكم ندارد. روش كار در اين پژوهش، توصيفي تحليلي است.

«طواف نساء» اماميان و «طواف وداع» سنيان؛ گسست‌ها و پيوست‌ها[4]

از جمله مهم‌ترين اعمال موجود در پايان مناسك حج اماميه، «طواف نساء» است. اين در حالي است كه فقيهان مذاهب مهم اهل سنت، طواف ديگري به نام «طواف وداع» را واجب مي‌انگارند. نسبت سنجي و موازنه ميان اين دو طواف و بازنگري ويژگي‌هاي آن دو از دريچه‌هاي مختلف، مسأله‌اي است نيازمند پژوهش كه به رغم كاركردهاي فراوان در شكل‌گيري تصويري هر چه بهتر از باورهاي فقهي هر يك از مذاهب اسلامي و پاسخگويي به پرسش‌هاي پيرامون يگانه يا دوانگاري اين طواف‌ها، از دايره قلم‌زني دانشيان و فقه‌پژوهان مسلمان به دور مانده است. نوشتار پيش رو، با مطالعه‌اي تطبيقي سعي در برجسته نمودن تقابلات و تعاملات اين دو طواف داشته است. روشن شدن تفاوت‌هايي همچون عنوان، زمان شروع عمل، مكلفان دو طواف، وجوب در عمره مفرده و آثار اين دو كه مانع از يگانه انگاشتن اين دو طواف مي‌گردد، علي‌رغم وجود شباهت‌هايي در نحوه اجرا، شرايط و واجبات، عموميت و نوع وجوب، از جمله نتايج اين بحث است.

نشاني: تهران، خيابان انقلاب، خيابان فلسطين جنوبي، خيابان شهيد مهرداد روانمهر، پلاك 3، دانشگاه مذاهب اسلامي.

سايت: fiqhemoqaran.mazaheb.ac.ir

تلفن: 66407712 (021)

------------------------

[1]. در اولین شماره این مجله که در سال 92 به چاپ رسیده است، در سرمقاله‌ای با عنوان «فقه مقارن و تطور آن» تعریف فقه مقارن و اختلاف آن با علم خلاف و... توضیح داده شده است. علاقمندان جهت آشنایی بیشتر با فقه مقارن، می‌توانند با مراجعه به سایت مجله فایل pdf این مقاله و همچنین دیگر مقالات این مجله را دانلود نمایند.

[2]. انتخاب و تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی، دانش‌پژوه دوره خارج فقه و اصول مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[3]. دوره 3، شماره 6، پاییز و زمستان 1394.

[4]. سال سوم، شماره 5، بهار و تابستان 1394

 
پژوهش‌نامه قرآن و حدیث (ذکری 51) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: پژوهش‌نامه قرآن و حدیث[1]

رتبه علمی: علمی-پژوهشی.

صاحب امتیاز: انجمن علوم قرآن و حديث ايران.

مدیر مسئول: دكتر جعفر نكونام.[2]

سردبیر: دكتر عباس همامي.

دوره انتشار: دو فصل‌نامه.

مجله پژوهش‌نامه قرآن و حدیث که اولین شماره آن در سال 82 انتشار یافته، تا کنون 18 شماره را به زیور طبع آراسته است.

مقالات آخرین شماره[3]

y مباني فتاواي تكفيري سلفيه؛ ارزيابي و نقد.

y نقدي گذرا بر انديشه «يوسف دره حداد» مبني بر نصرانيت قرآن كريم.

y چيستي، چرايي و چگونگي زبان قرآن.

y مراتب ايمان از منظر علامه طباطبايي.

y ارزيابي شخصيت و عملكرد عبدالله بن مسعود.

y جدال كلامي حدوث و قدم كلام الهي به مثابه مقدمه‌اي بر مسأله زبان قرآن.

خلاصه مقالات

نقل به معني در حديث، علل و پيامدهاي آن[4]

یكي از مباني فهم حديث توجه به وضعيت حديث ازجهت الفاظ و عبارات اوليه و احياناً ميزان نقل به معناي واقع شده در آن است. بررسي تاريخ حديث نشان مي‌دهد كه به دليل برخي از موانع بر سر راه تدوين حديث، احاديث معصومان علیهم السلام، خاصه احاديث نبوي عمدتاً دچار نقل به معني شده و اين موضوع پيامدهايي در فهم مقاصد حديث به بار آورد. البته به دليل اضطرار در امر نقل به معنا، اين موضوع با شرايط و ضوابط خاصي مجاز اعلام گرديد. اين مقاله درصدد بررسي اصل پديده نقل به معني، شناخت پيامدهاي آن و نيز بيان حدود و ثغور نقل به معناي مجازساماندهي شده است.

چيستي، چرايي و چگونگي زبان قرآن

مسأله‌ی زبان قرآن در دهه‌هاي اخير مورد توجه انديشمندان و قرآن‌پژوهان قرار گرفته است و مبحثي است نوپديد كه در گذشته هم برخي ابعاد آن در قالب عناوين ديگري طرح شده، اما امروزه به دنبال مباحث فلسفه دين و به تبع آن «زبان دين» اين بحث مورد كاوش‌هاي متعددي قرار گرفته است. مراد از زبان در اين مبحث شيوه تفهيم وتفاهم داست، عنوان «زبان قرآن» نحوه خطابات قرآن را بيان مي‌كند كه در چگونگي اين خطابات، انديشمندان مسلمان هر كدام به سويي رفته‌اند. چند لايه بودن زبان قرآن نتيجه‌اي است كه از بررسي مباحث مذكور بدست مي‌آيد كه البته در ميان انديشمندان مسلمان نيز قائليني را به خود اختصاص داده است. مراد واقعي «زبان قرآن»، «نقش آن در فهم قرآن»، «پيشينه اين بحث» «نقد و بررسي ديدگاه‌هاي مشهور در اين حوزه (عرف عام و عرف خاص) و نيز ارائه يك ديدگاه مناسب از جمله اهداف اين نوشتار است.

تحليلي از عصمت وحي در برابر مكاشفه و تجربه عرفاني[5]

برخي وحي را يك امر بشري و تجربه دروني دانسته‌اند كه داراي يك فرايند تاريخمند است و با الهام و مكاشفه برابر بوده و خطاپذير مي‌باشد. در قرآن كريم به انواع معاني وحي اشاره شده است و وحي تشريعي را مخصوص انبيا دانسته و علت عصمت آن را «وهبي» بودن آن مي‌داند. علاء الدوله سمناني كشف را نسبي دانسته و قابليت‌هاي سالك را در صحت و سقم مكاشفات تأثيرگذار مي‌داند. ابن عربي براي عصمت وحي مي‌گويد: در وحي القا معني از طريق لفظ نيست بلكه عين معني بي‌واسطه منتقل مي‌شود. لذا احتمال وقوع خطا در فهم مخاطب (نبي) مطرح نيست. وحي عين حقايق وحياني است كه با بصر باطني نبي مشاهده مي‌شود. وحي اشاره‌اي است كه جانشين عبارت مي‌شود و اشاره عين مشاراليه است و چون با سرعت واقع مي‌شود، فهم و افهام و مفهوم از آن يك حقيقت است. به همين خاطر داراي عصمت است.

نشاني: تهران، بزرگراه اشرفي اصفهاني، نرسيده به ميدان پونك، مجتمع قائم، واحد 10.

سايت اختصاصي: www.pnmag.info

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی، دانش‌پژوه دوره خارج فقه و اصول مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. مدیر مسئول و سردبیر این مجله از ابتدا تا کنون تغییر نکرده‌اند.

[3]. شماره 18، بهار و تابستان 1395.

[4]. شماره 1، بهار و تابستان 1382.

[5]. شماره 17، پاييز و زمستان 1394.

 
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (ذکری 50) PDF چاپ پست الکترونیکی

مراکزتحقیق: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی[1]

تاریخچه

در سال ۱۳۵۸ به فرمان امام خمینی نهادی فرهنگی و تبلیغی در درون حوزه علمیه شکل گرفت که در سال‌های بعد به نام دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم خوانده شد. در سال ۱۳۶۲ نخستین مرکز پژوهشی دفتر با عنوان مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی شکل گرفت. این مرکز در روند تکاملی خود به ‌تدریج توانست با ایجاد چهار پژوهشکده (فلسفه و کلام اسلامی، فقه و حقوق، علوم و اندیشه سیاسی، تاریخ و سیره اهل بیت علیه السلام ) و سه مرکز پژوهشی (احیای آثار اسلامی، اصطلاح‌نامه علوم اسلامی و پاسخگویی به سؤالات دینی) فعالیت‌های مفیدی را انجام دهد.

خلأ تحقیقات علمی در عرصه قرآن، دفتر تبلیغات اسلامی را بر آن داشت تا مرکز مستقلی را بدین منظور پایه‌ریزی کند و با توجه به ضرورت انجام مطالعات علمی در موضوع مهدویت، تأسیس نخستین مؤسسه حوزوی در این عرصه به نام پژوهشکده مهدویت و آینده‌پژوهی رقم خورد.

علاوه بر این، دفتر تبلیغات اسلامی در خراسان نیز فعالیت‌های متنوع پژوهشی را از سال ۱۳۶۸ آغاز کرد. همچنین دفتر اصفهان نیز با توجه به اقتضائات محیطی و شرایط حوزه علمیه اصفهان، در سال‌های اخیر برنامه‌های پژوهشی خود را آغاز کرده است.

در سال ۱۳۸۰ همزمان با برنامه‌ریزی جامعِ دفتر تبلیغات اسلامی، معاونت پژوهشی نیز به بازنگری و اصلاح ساختار، اهداف و خط مشی‌های خود پرداخت. در ساختار جدیدِ دفتر، مقرر گردید همه مراکز پژوهشی در قالب یک پژوهشگاه جامع سازماندهی شوند. سرانجام با تصویب چهار پژوهشکده در شورای عالی گسترش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در سال ۱۳۸۴ مجوز قطعی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گرفته شد.

اهداف

پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اهتمام به تعمیق و توسعه دانش و معرفت اسلامی و تبیین و گسترش باور، بینش و ارزش‌های اسلامی و انقلابی و به منظور افق‌گشایی علمی، نواندیشی دینی با رویکردی روشمند و نظام‌یافته به حوزه معرفت دینی، تشکیل یافته است. این مجموعه با پشتوانه بیش از دو دهه فعالیت مستمر در عرصه علوم اسلامی و انسانی و با بهره‌مندی از استادان حوزه و دانشگاه، تلاش دارد طبق فرموده رهبر انقلاب به عنوان نماد روشنفکری حوزه، به تولید اندیشه و پشتیبانی نظری از اندیشه و فرهنگ دینی و نظام اسلامی بپردازد.

اهداف پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به شرح ذیل است:

y تبیین معارف ناب اسلام و پالایش فرهنگ دینی از پیرایه‌های جمود و التقاط؛

y تبیین نظام‌مند اسلام و ارائه الگوهای کارآمد فردی و اجتماعی متناسب با نیازهای جهان معاصر از طریق توسعه، تعمیق و توانمندسازی علوم اسلامی؛

y تأمین پشتوانه‌های علمی برای نظام‌بخشی و کارآمدسازی حکومت دینی و انقلاب اسلامی.

مجلات تخصصی پژوهشگاه

۱. آینه پژوهش

مجله آینه پژوهش در سال ۱۳۶۹ به انگیزه بهسازى پژوهش و نشر از طریق «اطلاع رسانى» و «نقد میراث مکتوب» ارائه می‌شود و تاکنون ۱۴۷ شماره از آن منتشر شده ‌است.

۲. اخلاق

با توجه به ظرفیت‌های حوزه علمیه اصفهان و مراکز آموزش عالی این استان به ویژه دانشگاه اصفهان، دفتر تبلیغات اسلامی اصفهان به منظور ارتباط مؤثرتر با حوزویان و دانشگاهیان استان، از سال ۱۳۸۴ اقدام به انتشار نشریه «اخلاق» نموده است. این نشریه در سال ۱۳۹۱ موفق به اخذ مجوز علمی- ترویجی گردید و تاکنون ۳۳ شماره از آن منتشر شده ‌است.

۳. پژوهش‌های قرآنی

فصل‌نامه پژوهش‌های قرآنی یکی از مهم‌ترین مجلات تخصصی در حوزه علوم و معارف قرآن به شمار می‌آید که در سال ۱۳۷۳ به همت محققان گروه علوم قرآنی دفتر تبلیغات اسلامی شعبه خراسان رضوی راه‌اندازی شد و تاکنون ۷۶ شماره از آن منتشر شده ‌است. پایگاه اطلاع‌رسانی فصل‌نامه پژوهش‌های قرآنی به نشانی www.quran-p.com در اختیار علاقه‌مندان می‌باشد.

۴. نقد و نظر

نقد و نظر، نشریه‌اى علمی- پژوهشی در حوزه فلسفه و الهیات است که در سال ۱۳۷۳ به خانواده مطبوعات کشور پیوست و تاکنون ۶۹ شماره از آن منتشر شده است.

۵. حوزه

فصل‌نامه حوزه در سال ۱۳۶۱ تأسیس و تا سال ۱۳۸۸ هر دو ماه یک بار و از آن پس به صورت فصل‌نامه نشر یافته و در دسترس اهل نظر قرار گرفته است و تاکنون ۱۷۰ شماره از آن منتشر شده ‌است.

۶. فقه[2]

فصل‌نامه فقه از سال ۱۳۷۲ ابتدا به عنوان پیش‌شماره و سپس در پائیز ۱۳۷۳ اولین شماره خود را رسماً منتشر کرد و تاکنون ۷۶ شماره از آن به چاپ رسیده است.

مجلات فقه و حوزه در پرتال نشریات دفتر تبلیغات اسلامی به نشانی www.daftarmags.ir به صورت تمام متن در دسترس است.

۷. اسلام و مطالعات اجتماعی

فصل‌نامه اسلام و مطالعات اجتماعی براساس مصوبه هیأت امنای دفتر تبلیغات اسلامی با هدف تولید دانش و معرفت علمی، ترویج و انتشار یافته‌های پژوهشی و آثار اندیشمندان در حوزه مطالعات فرهنگی و اجتماعی معطوف به دین و مباحث حوزوی، در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی منتشر می‌شود و تاکنون دو شماره آن منتشر گردیده است.

علاقه‌مندان جهت آشنایی بیشتر با این پژوهشگاه می‌توانند به سایت زیر مراجعه نمایند.

آدرس: قم، میدان شهدا.

نشانی الکترونیک: www.isca.ac.ir.

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی، دانش‌پژوه دوره خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. فصلنامه فقه که نام قبلی آن کاوشی نو در فقه اسلامی است در شماره سی و دوم ذکری معرفی شده است.

 
دوفصل‌نامه قرآن، فقه و حقوق اسلامی (ذکری 49) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: دوفصل‌نامه قرآن، فقه و حقوق اسلامی[1]

رتبه علمی: علمی پژوهشی.

صاحب امتیاز: انجمن فقه و حقوق اسلامی حوزه علمیه.

مدیرمسئول: آیت الله ابوالقاسم علیدوست.

سردبیر: احمد حاجی‌ده‌آبادی.

اهداف

  • تلاش برای تبیین هرچه بیشتر و بهتر آیات الاحکام مرتبط با حقوق.
  • تلاش برای شناسایی احکام فقهی حقوقی مستخرج از قرآن کریم.
  • تبیین مباحث اصولی مرتبط با قرآن کریم.
  • مطالعه تطبیقی مکاتب و مذاهب فقهی درباره مقدار و چگونگی بهره‌برداری از قرآن کریم.
  • ایجاد بستر مناسب برای مطالعات فقه مقارن با توجه به منبع مشترک بودن قرآن کریم در میان مذاهب اسلامی.

مقالات آخرین شماره[2]

  • گستره حرمت تغییر خلق‌الله از منظر قرآن کریم.
  • سِیر تحریم خمر و درس‌های آن.
  • «ردّ در ارث» در پرتو قرآن کریم، با تأکید بر دیدگاه محقق خویی.
  • کوچ و انتقال اجباری (مطالعه تطبیقی در آموزه‌های قرآنی و اسناد بین‌المللی).
  • پیشگیری اجتماعی از جرایم جنسی در قرآن.
  • «حق انتقاد» از منظر قرآن و سنّت.
  • اصل رحمت در حکمرانی از منظر قرآن.

چکیده دو مقاله از این مجله

«حق انتقاد» از منظر قرآن و سنّت[3]

انتقاد به عنوان یکی از مهم‌ترین مظاهر آزادی بیان محک مناسبی برای سنجش مردمی بودن نظام‌های سیاسی است. در نظام اسلامی که در دو مرحله حدوث و بقای نیازمند رضایت عمومی می‌باشد؛ نقد حاکمان با نقد رفتار حاکمان حق شهروندان یا به نوعی تکلیف آنان به شمار می‌آید. این حق و تکلیف که مستفاد از آموزه‌های دینی است به وسیله افراد به صورت مستقل یا در قالب تشکل‌های مدنی و احزاب سیاسی یا در ساختار نهادهای سیاسی قابل اعمال می‌باشد و نظام اسلامی، به تأمین و تضمین به کارگیری این حق از سوی شهروندان موظف است.

نوشتار حاضر ضمن بررسی مفهوم انتقاد و تفاوت‌های آن با مفاهیمی چون «عیب‌جویی»، «آزادی بیان» و «مخالفت» با بهره‌گیری از آیات قرآن کریم و سخن و سیره پیشوایان معصوم علیهم السلام به تبیین جایگاه و مبانی این حق پرداخته است و این فرضیه را مطرح می‌کند که منتقد در نظام سیاسی اسلام از مصونیت برخودار است و حتی در فرض تجاوز از مرز انتقاد، حاکمیت باید به نفع حق عمومی، از حق خویش بگذرد.

آیه نهی از اعتدا؛ دارای قواعد بنیادین بشردوستانه[4]

آیه 190 سوره مبارکه بقره، به مسلمانان امر می‌کند در راه خدا با کسانی که با آنان مقاتله می‌کنند، بجنگند و از حد تجاوز نکنند؛ زیرا خدواند متجاوزان از حد را دوست ندارد: (وقاتلوا فی سبیل الله الذین یقاتلونکم ولا تعتدوا ان الله لایحب المعتدین). در فهم آیه مزبور اختلافاتی میان مفسران به چشم می‌خورد. با وجود اختلاف در تفسیر صدر آیه، با توجه به ذیل آن می‌توان مهم‌ترین و اساسی‌ترین اصول حاکم بر حقوق بشر دوستانه را از آن استنباط کرد. نگارنده در این مقاله می‌کوشد اصولی چون «تفکیک و تمایز»، «تناسب»، «تحدید تسلیحات»، «مصونیت اسیر از قتل» و مانند آن را از این آیه استخراج کند و نشان دهد سنت پیامبر و حضرت امیر، مؤید این تفسیر می‌باشد؛ بنابراین همه رفتارهایی که در مغایرت با قواعد بشردوستانه در جنگ شکل می‌گیرد، با وحی الهی و سنت نبوی و علوی در تضاد آشکار است.

نشانی: قم، بلوار جمهوری اسلامی، کوچه 2، ساختمان انجمن‌های علمی حوزه.

پایگاه الکترونیکی: www.sijl.ir

پست الکترونیکی: This e-mail address is being protected from spambots, you need JavaScript enabled to view it

------------------------

[1]. انتخاب و تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی، دانش‌پژوه دوره‌ی خارج فقه و اصول مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. دو فصل‌نامه شماره 3 (پاییز و زمستان 94).

[3]. همان شماره.

[4]. دوفصل‌نامه شماره 2 (بهار و تابستان 94).

 
دوفصل‌نامه حدیث‌پژوهی (ذکری 48) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: دوفصل‌نامه حدیث‌پژوهی[1]

صاحب امتیاز: دانشگاه کاشان.

مدیر مسئول: دکتر محسن قاسم پور.

سردبیر: دکتر سیدرضا مؤدب.

رتبه علمی: علمی -پژوهشی.

تاکنون چهارده شماره از مجله حدیث‌پژوهی -که از تاریخ 87/12/1 دارای رتبه علمی-پژوهشی می‌باشد- به چاپ رسیده است. از نکات قابل توجه این مجله، مقالات جذاب و کاربردی حتی برای رشته‌های دیگر مانند فقه، رجال، کلام، تفسیر، کتاب‌شناسی و حتی احکام[2] می‌باشد. جهت آشنایی بیشتر با این مجله، مقالات آخرین شماره و چکیده برخی از مقالات آن آورده می‌شود.

مقالات آخرین شماره[3]

  • تاريخ‌گذاري حديث «عليكم بسنتي و سنة الخلفاء الراشدين» (روش تاريخ‌گذاري سند متن).
  • بررسي تطبيقي روش‌شناسي فهم و نقد روايات در تفاسير المنار و الفرقان.
  • رمزگشايي حديث آموزش قرآن در آخرت.
  • منابع تفسيري شيخ كليني.
  • بررسي سخن «الجنة تحت اقدام الامهات».
  • بررسي روايات نحوست روز دوشنبه.
  • برخي نوآوري‌هاي ميرداماد در الرواشح السماويه.
  • چرايي تعبير «بعثت» براي قيام حضرت مهدي در روايات فريقين.
  • جستاري فقه الحديثي در حديث بدعت و بهتان.
  • جايگاه احاديث در انديشه‌هاي تفسيري امام خميني.

چکیده برخی مقالات

بررسی سخن «الجنة تحت اقدام الامهات»[4]

افزون بر آیات قرآن، روایات بسیاری در منابع شیعه و سنی دربارۀ مادر و جایگاه ارزنده‌اش بازگو شده است. یکی از فراگیرترین سخنانی که به عنوان سخنی از حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم گزارش شده، فراز «الجنة تحت أقدام الامهات» است. نوشتار پیش‌رو نگاهی است به سند و متن این فراز. شگفت است سخنی به این اندازه پرآوازه، جایگاهی در منابع ارزشمند شیعه و سنی ندارد. پس از بررسی‌های انجام‌گرفته در سند و متن این فراز، روشن شد که این فراز را دو عامل جعل حدیث و نقل به معنا در منابع سنی سامان داده‌اند و سند و متنی ساخته و پرداخته شده که سازندگانش به ویژگی‌های کذاب و مجهول بودن نام بردارند.

برآیند پایانی پژوهش، نپذیرفتنِ این فراز به عنوان سخنی از سخنان حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم است.

بررسی دلالی روایات تحریف‌نما در تفسیر عیاشی[5]

روایات تحریف‌نما، ابهام در تاریخ تدوین قرآن کریم، وجود روایات تشبیه رخدادهای کلان امت اسلام به وقایع امت‌های پیشین و عدم یاد کرد نام معصومین در الفاظ قرآن، مهم‌ترین عوامل پیدایش اذعان به تحریف قرآن به شمار می‌روند. از این میان، آنچه بیش از سایر عوامل قابل تأمل، بررسی و نقد است وجود روایاتی‌ـ به ظاهرـ دال بر تحریف قرآن است. در این زمینه، ده‌ها روایت از کتب گوناگون نقل شده و به امامان شیعه منتسب شده است. در میان مصادر روایات تحریف‌نما، تفسیر عیاشی اثر محمد بن مسعود عیاشی، دارای اهمیت فراوانی است. این پژوهش بر آن است تا فارغ از بررسی‌های انجام شده‌ سندی و إسنادی، به بررسی متنی روایات مورد استفاده تحریف‌گرایان در کتاب یادشده بپردازد، پس گام نخست به استخراج تمامی این روایات‌ـ به ظاهر مرتبط با تحریف‌ـ که حدود 90 روایت است، از تفسیر عیاشی اختصاص یافته و در ادامه، محل نزاع در هر روایت تبیین شده و پس از نقد و بررسی دقیق و مستند، تک‌تک این روایات، دسته‌بندی نهایی شده است. شواهد درون متنی، سیاق روایات، ‌قراین برون‌متنی و سخنان دانشمندان اسلامی، دستمایه این نقد و بررسی‌هاست. در سایه این تحقیق، میزان روایات یادشده که می‌توان ظاهراً دال بر تحریف به حساب آورد، معلوم شده و با توجه به بررسی شواهد و قراین مشخص می‌شود که ادعا و اتهام تحریف به مرحوم عیاشی ادعایی نادرست است.

روش‌های حلّ تعارضات بدوی اخبار در مصابیح ‌الانوار[6]

سید عبدالله شبّر در کتاب مصابیح ‌الانوار فی حل مشکلات الأخبار، علّت دیریابیِ مفهومی برخی از روایات را وجود معارض برای آنها دانسته و از این‌ رو، در جهت رفع تعارض آنها کوشیده است. شبّر پس از ذکر اقوال گوناگون برای رفع تعارض، گاه قول راجح را بیان کرده، اما در برخی موارد بدون ترجیح، به ذکر احتمالات گوناگون اکتفا کرده است. وی با هدف رفع تعارضات بدوی روایات با سایر ادلّه، با بهره جستن از روش‌هایی مانند تصرّف و توسعه در معنای واژگان، استفاده از علوم عربیّت، حمل بر جواز و استحباب، حمل بر اختلاف مراتب، ‌حمل بر بیان مصداق، حمل بر وجه غالب و زمان خاص، حمل عام بر خاص و مطلق بر مقید، حمل بر تعلیم و آموزش، حمل بر تفضّل و رحمت و بیان اسباب و آلات، ذکر احتمال وقوع تصحیف، توجه به تاریخ و اسباب صدور و موقعیت مخاطب، به جمع دلالی اخبار ظاهراً متعارض پرداخته است. در مقاله حاضر، روش‌های پیش‌گفته مورد اشاره و بحث واقع شده است.

نشاني: كاشان، بلوار قطب راوندي، دانشگاه كاشان، دانشكده علوم انساني، دفتر مجله حديث‌پژوهي.

سايت اختصاصي: s-hadith.kashanu.ac.ir

پست الكترونيكی: This e-mail address is being protected from spambots, you need JavaScript enabled to view it

------------------------

[1]. تنظیم از آقای سید مهدی مرتضوی، دانش‌پژوه دورۀ خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. مثل مقاله «بازخوانی روایات توریه» (شماره 8، پاییز و زمستان 1391).

[3]. شماره 14، پاییز و زمستان 94.

[4]. از مقالات پر بازدید شماره اخیر مجله (شماره 14، پاییز و زمستان 94).

[5]. شماره 8، پاییز و زمستان 91.

[6]. شماره 7، بهار و تابستان 91.

 
فصل‌نامه فقه و اصول (ذکری 47) PDF چاپ پست الکترونیکی

منابع تحقیق: فصل‌نامه فقه و اصول[1]

رتبه علمي: علمي - پژوهشی.

صاحب امتياز: دانشگاه فردوسي مشهد.

مدير مسئول: حسن تقي زاده.

سردبير: دكتر محمد تقي فخلعي.

تاریخچه

نخستین شماره این مجلّه در زمستان 1347 به همّت استاد مرحوم دکتر محمود رامیار و به مناسبت «صدمین سال درگذشت حکیم سبزواری» تحت عنوان نشریه دانشکده علوم معقول و منقول مشهد منتشر شد. دومین شماره پس از فترتی سه ساله در بهار 1351 تحت عنوان نشریة دانشکدة الهیات و معارف اسلامی منتشر شد. از آن پس تا بهار 1358 به صورت فصل‌نامه بطور منظم تا شماره بیست و هشتم انتشار یافت. در سال 1358 پس از پیروزی انقلاب اسلامی و تغییرنظام سیاسی کشور، ادامة کار مجلّه در محاق تعطیل درآمد و این تعطیلی تا سال 1373، یعنی به مدّت پانزده سال، ادامه یافت. در سال 1373 پس از پانزده سال تعطیلی بیست و نهمین شماره مجلّه به مدیریت استاد غلامرضا نافلی انتشار یافت. در پی تلاش‌های چند سال اخیر برای تخصصی کردن مجله‌های علمی، در سال 1387 امور پژوهشی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به این مجله اجازه داده است در چهار حوزه تخصصی فعالیت و برای هر حوزه تخصّصی دو شماره در سال مجله منتشر کند. متعاقب این اجازه، چهار عنوان تخصّصی ذیل انتشار می‌یابد: «فقه و اصول»، «علوم قرآن و حدیث»، «فلسفه و کلام» و «تاریخ و فرهنگ».

فصل‌نامه فقه و اصول از سال 91 به صورت منظم هر فصل انتشار یافته است. حوزه فعالیت فصل‌نامه فقه و اصول عبارت است از فقه، اصول فقه، فلسفه فقه و موضوعات میان رشته‌ای، چون فقه و حقوق. این نشریه فقط مقاله‌هایی را منتشر خواهد کرد که حاوی یافته‌های نو و اصیل در زمینه‌های پیش گفته باشد.

مقالات آخرین شماره[2]

  • بررسي تطبيقي وجوه افتراق و اشتراك معين و سبب در دو قاعده حرمت اعانه بر اثم و تسبيب؛
  • درنگي بر فروش گوشت حرام به كافران؛
  • بررسي تطبيقي قانون گذاري در آراء «شيخ فضل الله نوري» و «ميرزاي نائيني»؛
  • بررسي ارث حق خيار زوجه از معاملات زوج؛
  • موضوع شناسي عته[3]؛
  • بررسي حكم فقهي حرمت حفظ كتب ضلال؛
  • بررسي چيستي اقاله از منظر دانشيان فقه و حقوق شيعه؛
  • نقدي بر ديدگاه «لزوم حبس مدعي اعسار در پرداخت مهريه»؛
  • پژوهشي فقهي و حقوقي در سوگند نفي علم.

چکیده مقالات پر بازدید مجله

نظریۀ اماره بودن استصحاب و آثار فقهی و اصولی آن[4]

یکی از کاربردی‌ترین دلیل‌ها در علم اصول و فقه و همچنین حقوق، استصحاب است. استصحاب حکم به بقای آن چیزی است که در گذشته بوده است. بعد از وحید بهبهانی، غالب اصولی‌ها معتقدند که استصحاب اصل عملی است، اما پژوهش بیشتر در ادلة اعتبار استصحاب، بیان‌گر صحت نظریة اماره بودن استصحاب است. عقل، سیرة عقلا و روایات، همگی بر لحاظ جنبه کاشفیت در اعتبار استصحاب دلالت دارند. نبود گرایش‌های تعبدی در روش‌های عقلا، اماریت استصحاب در دیدگاه فقهای متقدم بر وحید بهبهانی و لزوم دیدگاه‌های واقع‌گرایانه در فقه، همگی مؤید این نظریه هستند. حجیت آثار شرعی مترتب بر لوازم عقلی و عادی مستصحب و همچنین صلاحیت جانشینی استصحاب به جای علم، از آثار مهم اماره بودن استصحاب است.

سرقت اینترنتی: حدّی یا تعزیری؟[5]

یکی از موضوعات نوظهور در عرصه ارتباطات جهانی و در فضای مجازی، سرقت اینترنتی است که متأسفانه روز به روز به دلیل نبود قانونی مدوّن بر مرتکبین آن افزوده می شود. از طرف دیگر می‌دانیم که ماهیت سرقت اینترنتی که در محیط مجازی اینترنت واقع می‌شود، غیر از سرقتی است که در دنیای ملموس غیر اینترنتی رخ می‌دهد. از این رو این سؤال مطرح است که آیا سرقت اینترنتی همان سرقت مصطلح فقهی است؟ تحقّق شرایط آن چگونه است؟ آیا در سرقت اینترنتی همانند سرقت فیزیکی، صاحب مال از عین مال خود محروم می‌شود؟ آیا داده‌ها و اطلاعات مال محسوب می‌گردند؟ آیا به اجرا گذاشتن کُدِ رمز (شکستن قفل)، مصداق هتک حرز است؟ مجازات کیفری در سرقت اینترنتی چیست؟ حدّ است یا تعزیر؟

هدف ما در این مقاله ضمن تبیین ماهیت سرقت اینترنتی، پاسخ به سؤال‌های مطرح شده و در نهایت، تعزیری دانستن سرقت اینترنتی آن هم فقط به دلیل عدم تحقّق یکی از شرایط سرقت یعنی اخذ فیزیکی و نیز ارائة شیوه‌های نو و جدید در تعزیر کاربَر سارق است.

 

سايت اختصاصي: jfigh.um.ac.ir

نشاني الكترونيك: This e-mail address is being protected from spambots, you need JavaScript enabled to view it

نشاني: مشهد، ميدان آزادي، پرديس دانشگاه فردوسي، دانشكده الهيات شهيد مطهري رحمه الله.

------------------------

[1]. انتخاب و تنطیم از آقای سید مهدی مرتضوی دانش پژوه دورۀ خارج مدرسه فقهی امام محمد باقر علیه السلام.

[2]. شماره 103، زمستان 1394.

[3]. نوعی عارضه عقلی است.

[4]. شماره ۱/۸۷ (پاییز و زمستان ۱۳۹۰).

[5]. شماره ۱/۸۴ (بهار و تابستان ۱۳۸۹).

 
<< شروع < قبلی 1 2 3 بعدی > پایان >>

JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

منوی اصلی


ورود طلاب



 

آزمون ورودی مراکز تخصصی فقهی حوزه علمیه

امورطلاب و اساتید

O  امور خوابگاه مدرسه

O  امور رفاهی طلاب

O  امور رفاهی اساتید

O  تسهیلات ورزشی

O  اردوی زیارتی پژوهشی مشهد مقدس

O  امور پرورشی

O  اطلاعیه‌ها

O  ارتباط با مسوولین

معاونت آموزش

O  قوانین و مقررات آموزشی:  سطح خارج

O  معرفی اساتید:  سطح خارج

O  برنامه امتحانات:  سطح خارج

O  اطلاعیه‌های آموزشی:  سطح خارج

O  ارتباط با مسوول آمورش:  سطح خارج

O  پرسش و مباحثات علمی

O  نمونه سوالات دروس سطح

O  آیین نامه تقریرات و پژوهش های خارج

Hosting: Ilimitada Hosting Chile VPS